"NATUUR DAGEN"

Landelijke Boomfeestdag

Een vriend attendeerde me er (per email) op dat het op 19 maart j.l. Landelijke Boomfeestdag was. Een "feestdag" zowaar ? :) [ heette het vroeger niet boomPLANTdag ? ja dus, zie link hieronder ]

Het was me totaal ontgaan. Ik heb geen krantenabonnement maar ook op televisie heb ik er noch vantevoren noch op de dag zelf iets van gezien.

Op http://www.boomfeestdag.nl/bfd/index.php?pg=2&dg=00 vind ik net de hele geschiedenis van dit fenomeen dat al sinds 1919 schijnt te bestaan.

Ik las daar ook dat het niet jaarlijks op een vaste dag (datum) valt; dit jaar was het 19 maart en in 2007 was het op 21 maart.

Dag van het landschap

Voor zover ik online kan ontdekken is dit geen landelijke dag maar een dag in Noord-Brabant. Plaasvindend op 2e paasdag, aanstaande maandag 24 maart.
Het wordt georganiseerd door het Brabants Landschap, de IVN en Omroep Brabant.

Zie voor meer informatie:

http://www.brabants-landschap.nl/manifestaties?PHPSESSID=b32e926672ec665887fc5ce039c18fc0

http://www.natuurlijkbrabant.nl/index2.php?id=2&sid=19&nid=3116

http://www.omroepbrabant.nl/?news/94430412/Dag+van+het+Landschap+op+tweede+paasdag.aspx

http://www.uitinbrabant.nl/uib/buiten/site/nieuws/detail/A_32219580.html?Dag-van-het-Landschap

NOG DICHTE MAGNOLIA BLOEM

Hier zoals beloofd een closeup van een nog dichte Magnolia bloem van dezelde struik als op de vorige foto.

ONTLUIKENDE MAGNOLIA

Begin maart had de plantsoenendienst in het Zuiderpark Magnolia's gesnoeid en Aike had daar takken van mee naar huis genomen. Daar waren de takken in een lekker verwarmde huiskamer vrij snel in bloei gegaan, maar ze waren in een week tijd alweer uitgebloeid en verdord. Ik had ze bij hem op 8 maart gefotografeerd en de foto ervan in een bericht van 9 maart op de blog geplaatst.

Gisteren kwam ik op een fietstochtje wat verder van huis dan ik normaal ga (in ieder geval ergens wat niet op mijn dagelijkse route ligt) in een voortuin ook een Magnolia tegen met ontluikende bloemen. Deze zijn dus wit-roze, die uit het Zuiderpark waren wit, dus een andere cultivar.

Deze foto van een tak en een closeup in het volgende bericht zijn gefotografeerd vanaf het trottoir in de voortuin van het hoekhuis van de Van der Does de Willeboissingel en de Alfons Diepenbrockstraat.

De bloemen zijn nu dus nog dicht en ik ben benieuwd wanneer ze opengaan want hoewel het al volop voorjaar is is het de laatste week veel te koud voor de tijd van het jaar en met de Pasen krijgen we misschien zelfs wel sneeuw, dus ik denk dat het nog wel een paar dagen zal duren voordat de bloemen echt open gaan. Ik zal er aan proberen te denken er nog eens heen te gaan en foto's te maken.

KORSTMOS OP KEIZERSBOOM


In het bericht over Korstmossen weetjes van afgelopen zaterdag beweerde ik dat korstmossen niet alleen op steen en beton groeien maar ook op boomstammen. Ziehier het bewijs.

Vraag me niet welke soort Korstmos het is, maar de boom is een Keizersboom waarvan ik tot de dag van vandaag het bestaan niet eens wist.

Ik kom later nog terug op de boom zelf, een erg speciale boomsoort van origine afkomstig uit China.

De boom op de foto staat op het grasveld van het Emmaplein in 's-Hertogenbosch.

BEUK ALS HEG DEEL 2

Hier de beloofde foto van knoppen in de Beuk heg hier. Ik vermoed knoppen van bloemen want ik las dat ie al in april / mei gaat bloeien en dat ie eenhuizig is, betekenend dat ie aan 1 plant twee soorten bloemen komen, mannelijke en vrouwelijke bloemetjes, die elkaar via de wind bestuiven. Ik zal er de komende weken eens op blijven letten.

BEUK ALS HEG DEEL 1


Op dezelfde dag dat ik het Korstmos op de stoeprand van het Sint Luciaplein heb gefotografeerd heb ik ook closeup foto's gemaakt van de Beuk struikjes die als een klein heggetje rondom het pleintje staan.

Welk soort Beuk het is weet ik nog niet, misschien later als ie weer bladeren heeft of gaat bloeien. Ik heb begrepen dat je in principe van iedere soort Beuk een heg kan maken en dat het vooral een kwestie van snoeien is om ze lekker dicht te maken, steeds maar weer terugsnoeien en dan groeien de takken op den duur naar binnen toe en dan krijg je kronkelige stucturen zoals op bovenstaande foto. Het snoei principe doet me haast denken aan technieken waarmee ook bonzai boompjes door extreem snoeien in een bepaalde vorm gedwongen worden.

Tot voor kort heb ik altijd gedacht dat dergelijke heggen gewoon (zoals de naam ook doet vermoeden) Haagbeuk heten maar het schijnt dat dat gewoon een soort Beuk is en in principe gewoon een boom en geen struik / heester.

Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Haagbeuk

Desondanks worden Haagbeuken en zoals gezegd ook anders Beuk soorten ook wel gebruikt om er heggen van te maken. Enigszins verwarrend dus. In ieder geval heeft de Beuk heg hier de hele winter nog dooie bladeren aan de struiken gehad, die zijn er pas de laatste weken aan het afvallen, op de foto hierboven zijn er nog een paar te zien. En tegelijkertijd is ie al knoppen aan het vormen, aan de onderkant van de foto te zien maar nog beter op de volgende foto.

VOGELZANG 2

Zojuist, laat in de middag, fietste ik over het St. Luciaplein en hoorde een enorm gekwetter van vogels dat ik associeerde met Kraaiachtigen en ik stopte even.

Al rondkijkend zag ik op een dak een aantal Kauwen zitten die het lawaai produceerden (want zang kan ik het amper noemen hoewel Kraaiachtigen meen ik wel onder de zangvogels gerekend worden).

Toen ik mijn blik verder op onderzoek stuurde zag ik dat er in een boom voor het huis waar de Kauwen op zaten een angstige Kat zat. Maf gezicht maar wie was nu bang voor wie, en wie poogde wie aan te vallen ?

Door al dat gekrijs van die Kauwen zag ik ook nog een Ekster komen aanvliegen die vanwege het lawaai polshoogte kwam nemen maar die vertrok alweer snel, blijkbaar was het toch niet interresant genoeg :)

FLUITENKRUID


Een aantal berichten terug, bij de foto van het bloeiende Groot Hoefblad bij het ouwe Kruithuis schreef ik dat daar van die plant nog geen bladeren te zien waren, maar dat de bloemen opkwamen in een zee van jonge Fluitenkruid bladeren. Zie dus de foto hierboven, van vrijdag 14 maart.

Het is een zeer veel voorkomende plant in Nederland, vooral in bermen en oevers langs waterwegen, maar ook op dijken en noem maar op. En als ie ergens groeit is dat ook altijd massaal (dat is op bijgaande foto ook te zien). Losse, enkele planten zie je nooit (of zelden).

Bij het ouwe Kruithuis staat ie in de drooggevallen vroegere gracht, want de plant houd van vochtige plekken en groeit liefst ook op plaatsen waar ook gras groeit.

De naam ontleent ie aan het feit dat je van de holle stengel een fluitje kan maken.

De vooroorlogse onderwijzer, schrijver en natuurbeschermer Jac. P. Thijsse noemde de plant Hollands Kant. In Friesland wordt de plant ook wel Pinksterbloem genoemd, uiteraard niet te verwarren met de echte Pinksterbloem.

Leken zien de plant vanwege het geveerde blad wel eens voor een varen aan maar het is gewoon een zaadplant uit de familie van de Schermbloemigen. Hij krijgt een scherm van witte bloemen die vanaf april t/m mei bloeien.

De latijns-wetenschappelijke naam is Anthriscus Sylvestris.

NIEUWE PLANNEN WESTWAL

Restauratie vestingsmuur

De door mij gestelde vraag in het vorige bericht "wat de plannen zijn met de Westwal" (waarom dus de bomen weggehaald zijn) kan ik hierbij zelf al beantwooorden via een link naar diverse webpagina's van de gemeente
's-Hertogenbosch. Er is een compleet rapport leesbaar dat uit meerdere pagina's en aspecten bestaat. Op onderstaande link kan je al die onderdelen lezen.

www.denbosch.nl/content.cfm?contentid=D075131F-8021-0F65-0F98D4636BE3160E

Die vestingmuren schijnen in deze stad de laatste jaren zowat zaligmakend en bijna heilig te zijn. Enkel jaren geleden is 's-Hertogenbosch uitgeroepen tot vestingstad van Europa en daar zullen ze wel vette subsidies mee binnengehaald hebben en het geld moet natuurlijk op.

Langzamerhand wordt de tijd in de stad zowat teruggedraaid naar de tijd van het beleg tijdens de 80jarige oorlog, en volgens mij is de achterliggende gedachte om de stad nog aantrekkelijker te maken voor toeristen dan ie al is. Al jaren staat de stad in de top 10 van trekker van de meeste toeristen in Nederland. En vraag het je maar eens af (ik waag zelf een speculatie) 'waarom willen "we" nog meer toeristen ?' Volgens mij om de zakken van de middenstand te spekken.

Dat er z.g.n. met een poeha verhaal over verantwoordde ecologische planologie groen vernietigd wordt (waarvan we toch al zo weinig hebben in de echte binnenstad) beschouw ik als een zoeken naar een excuses, en dan haalt men er ook nog eens een uit zijn verband gerukt citaat van Midas Dekkers. Weet die man zelf wel dat ie geciteerd wordt vraag ik me af ?

BOMENKAP OP DE WESTWAL


Een poosje geleden al had JL in een reactie melding gedaan van massale bomenkap op West in 's-Hertogenbosch en daarna had ik er zelf ook nog over geschreven, o.a. dat er ook aan de Westwal langs de Stadsdommel bomen gekapt zouden gaan worden. Dat zou gaan plaatsvinden vanaf 11 maart maar eerlijkgezegd was ik het weer vergeten.

Toevallig was ik er vandaag in de buurt en inderdaad zijn er heel wat bomen weggehaald maar zeker ook weer niet over de gehele lengte van de Westwal, slechts op een stuk van pakweg 100 meter lang, grofweg tussen de zijstraten Berewoutstraat en Achter de Engel. De oever / berm is compleet omgewoeld door graafmachines en het ligt nu braak. Ik ben erg benieuwd wat de nieuwe plannen met die oever zijn. Ik vermoed dat het iets te maken heeft met de vestingwerken.

De meeste bomen en restanten ervan zijn al weggehaald maar in de parkeervakken langs de straat die grotendeels met hekken zijn afgezet was nog 1 stukje zonder hekken en daar zag ik deze grote stapel hout en wortelrestanten. Wellicht stonden daar geen hekken omdat dat spul ook ieder moment weggehaald gaat worden.

Op de achtergrond kan je aan de overkant van de Stadsdommel die Van der Does de Willeboissingel zien. Daar zijn alle bomen, zowel langs de straat als langs de oever gespaard.

JAPANSE KERSENBOOM

DEEL 4: Japanse tradities

In een reactie op het eerste bericht over de Japanse Sierkers schreef Aike al wat over Japanse volkstradities / (kinder-)liedjes over de boom.

Hij voegde er ook wat links bij maar helaas waren die niet klikbaar (ook alweer een tekortkoming van Blogger), dus hierbij nogmaals die van de kinderliedjes:

http://youtube.com/watch?v=g5cVGusTz8w&feature=related
(Komt op mij qua setting nogal Christelijk over.)
http://www.youtube.com/watch?v=REV8TDPLVao&feature=related
(Deze setting lijkt mij heel wat authentieker Japans.)

Zelfs vond ik over de Japanse tradities rondom de boom ook nog deze webpagina:
http://www.waterwereld.nu/serrulata.html

JAPANSE KERSENBOOM

Deel 3: De enting

Ik heb nog eens wat research gedaan naar de eerder genoemde Japanse Kersenboom (Sierkers) en dan met name de voortplanting c.q. vermeerdering.

Ze schijnen zelden vrucht te dragen. Ze worden ge-ent op stammen van de Boskers die vaak wel gekweekt wordt uit zaden. Uiterlijk zijn ge-ente bomen vaak te herkennen aan een stam die te dik aandoet in vergelijking met de dikte van de takken wat ook op bovenstaande foto goed te zien is.

De foto is ongeveer 3 a 4 weken eerder gemaakt dan de foto's van de bloeiende boom.

BLOEMEN GROOT HOEFBLAD


























Deze 2 bloemen heb ik afgelopen vrijdag 14 maart gefotografeerd en wel in de droge slotgracht van het Kruithuis aan de Citadellaan.

Bladeren zie je daar nog niet maar dat is waarschijnlijk omdat ze totaal overdekt worden door uitlopend Fluitenkruid.

BLOEIEND GROOT HOEFBLAD


Een paar berichten geleden had ik het over planten die me qua uiterlijk erg aanspreken en noemde ze markant. Dit is er zoeen.

Deze planten zijn ook altijd al vroeg in het voorjaar en ze beginnen al te bloeien als ze nog maar kleine bladeren hebben.

De planten op deze foto staan langs de over van het watertje langs de JanHeinstraat, zelfs pal onder de Japanse Kersenboom waar ik het gisteren over had. Tussen de planten in zie je zelfs afgevallen blaadjes van de bloesems van die boom.

De oever is laatst nog door de plantsoenendienst schoon gemaakt en desondanks steken de planten de kop op. De aarde is nogal losjes en de oever is ook redelijk stijl, dus heb ik me er niet aan gewaagd om naar beneden te gaan om de bloemen closeup te fotograferen, temeer daar ik ze ook nog op een andere locatie wist te staan waar je veel dichterbij kunt komen.

De foto is gemaakt op donderdag 13 maart.

BLOESEM JAPANSE KERS


Hierbij de bloesems van de Japanse Kersenboom die ik al beschreef in het vorige bericht. Intussen heeft ie zijn hoogtepunt wel bereikt qua bloei want er liggen ook al flink wat bloemblaadjes op de grond, maar het heeft de afgelopen weken dan ook flink gewaaid.

Zelfs toen ik deze foto maakte waaide er nog een flink briesje waardoor de takken maar bleven "zwieperen" en ik er wel 10 minuten over gedaan voordat de takken een beetje stil hingen en ik deze foto kon maken.

Deze en de vorige foto zijn gemaakt op donderdag 13 maart.

BLOEIENDE JAPANSE KERS


Op de hoek van de Handelskade en de JanHeijnstraat in 's-Hertogenbosch staat deze opvallende boom. (Rechts op de foto zijn de geveltjes te zien van de panden aan de overkant van de Binnenhaven).

De boom is qua soort een Japanse Kersenboom en hij staat al meer dan een maand te bloeien en ook al voordat ie bladeren heeft, dus ook weer een vertegenwoordiger van de naaktbloeiers. De Latijns-wetenschappelijk nam van de boom is Prunus Serrulata, maar er bestaan ook diverse cultivars van.

Gezien de dikte van de boomstam vermoed ik dat ie stokoud is. Vergelijk de dikte van de stam maar eens met die van de boom op deze foto.Die boom is 30 jaar oud:http://www.frankbogers.nl/huisentuin/index.htm Ook zeer opmerkelijk is hoe de dikke boomstam overgaat in vergeleken daarmee relatief veel dunnere takken. Dat komt omdat ie ge-ent is. Net als zoveel vruchtbomen (appels, peren, pruimen, kersen) moeten die bomen ge-ent worden willen ze gaan bloeien c.q. vrucht gaan dragen.

Eerlijkgezegd betwijfel ik of er in deze boom kersen komen, dat heb ik namelijk in voorgaande jaren nooit gezien. Ik denk dat het bij deze boomsoort te doen is om de mooie bloesems. In Japan is ie daar in ieder geval zeer geliefd om en speelt ook in prominente rol in de traditionele Japanse cultuur: in volksfeesten maar ook in liefdesverhalen en in beeldende kunst uitingen.

Wie daar meer van weet daag ik uit er iets over te schrijven bij reacties.

KORSTMOSSEN WEETJES

Korstmossen lijken op het eerste gezicht plantaardige organismes maar het is een symbiose tussen 2 andere organismes, te weten een schimmel en een groenwier of blauwalg. Van nog niet alle soorten is bekend wat het voordeel voor 1 van de 2 is in de symbiose. Wel dat ze zonder de andere geen tot zeer weinig overlevingskans hebben. Het zijn de algen die voor de fotosynthese zorgen.

De term Korstmos heeft in wetenschappelijke zin meer te maken met de leefwijze dan met hun uiterlijk dat niet altijd perse korstachtig is, zo zijn er ook Paddestoelen soorten die met algen samenleven en onder de Korstmossen ingedeeld worden. Ook zijn er Korstmos soorten die blaadjes hebben of daar sterk op gelijken.

Korstmossen zijn zeer trage groeiers, soms maar 0,1 millimeter per jaar dus je kunt wel nagaan hoe oud sommige exemplaren dan zijn :)

Veel soorten groeien op steen en hebben dus weinig concurrentie van planten met wortels maar desondanks floreren ze in de winter het beste.

Hun voeding halen ze voor een groot deel uit stof in de lucht, en dat maakte ze ook extra gevoelig voor luchtverontreiniging maar dan niet voor CO2 maar voor SO2 (Zwaveldioxide, het over bekende rotte eieren luchtje :)). Door teveel SO2 in de lucht kunnen ze sterven. Die SO2 komt in de lucht via verbranding van kolen in kolencenrales. Ook zijn er soorten Korstmossen die zeer gevoelig zijn voor Ammoniak in de lucht die weer vrijkomt door organische bemesting in de landbouw.

Ze kunnen ook lange periodes van extreme droogte doorstaan, ze kunnen jarenlang overleven in een soort rustfase.

Het is zelfs zo dat ze 2 weken in een vacuum kunnen overleven en ook extreem sterk ultraviolete straling van het heelal kunnen weerstaan.

KORSTMOS OP STOEPRAND


Niet ver van mijn huis zag ik afgelopen dagen op een betonnen stoeprand van het Sint Luciaplein vele exemplaren van dit Korstmos.

Ze hebben allemaal een ronde vorm (rond bij benadering) en dit exemplaar is zo'n 8 centimeter in doorsnede.
De vorm zal vermoedelijk wel soortgebonden zijn want vele andere soorten hebben een vrij willekeurige groeivorm.

Sinds enkele weken heb ik het boek "De groene vestingwerken van 's-Hertogenbosch (Korstmossen onder de loep)" (2007) (ISBN nummer: 9789086800827). Het boek is nog steeds online te bestellen op:
http://www.adriaanheinenuitgevers.nl/index.php?option=com_shop&Itemid=11&todo=0&action=view&search=de%20groene&zoeken=Zoeken..&id=145

De titel van het boek suggereert een beetje dat het over Korstmossen gaat en dat is ook wel zo want er staan erg veel en erg fraaie foto's van Korstmossen in maar ook van andere plantensoorten (met name van planten die op muren groeien) en van de vestingwerken zelf en de restauratie ervan. Verder is het inderdaad ook zo dat er op de vestingmuren erg veel Korstmossen groeien maar ik weet uit eigen observatie dat Korstmossen niet alleen maar op ouwe muren groeien; ze groeien evenzeer op nieuwe stenen muren, ook op beton en ook vaak op de voet van bomen, met name oudere bomen (op dit laatste kom ik nog terug).

Over het onderwerp van het boek bestaat ook een website:
http://www.denbosch.nl/content.cfm?contentid=B56E0431-8021-0F65-0C1B79283DDF8D15

Ik heb in het boek zitten bladeren op zoek naar een foto die lijkt op de foto hierboven om zo achter de soortnaam te komen. In eerste instantie vond ik nog geen foto waarvan ik zoiets had als "bingo, dat is em". Maar ik zal nog eens een tweede keer bladeren.

Verder valt het me op dat er hier op de stoepranden van het Sint Luciaplein heel veel korstmossen groeien, het is een ware kolonie :). Vreemd eigenlijk dat in de zijstraten van het plein ze helemaal niet groeien en de stoepranden zijn daar toch precies hetzelfde.

MOS OP EEN MUURTJE


Al heel mijn leven vind ik mossen (maar ook Korstmossen) erg mooi maar vind het nogal ingewikkelde materie om de diverse soorten te determineren.

Dit exemplaar vond ik op een bakstenen muurtje in de voortuin van een vriend. Ook een soort dat ik al vele malen gezien heb, maar niet bij naam kan benoemen.

Op deze macro foto zijn mooi de "antenne"-achtige uitsteeksels te zien (klik op de foto voor een vergroting). Door de flinke vergroting is het "plakje" mos op de foto aanzienlijk groter dan in werkelijkheid.

NOG EEN ONBEKEND PLANTJE


Dit plantje staat ook bij mij in de straat, op de stoep tegen de voorgevel een paar huizen verderop.

Het doet me ook weer denken aan een bepaald soort "Muur". Het plantje komt me zeer bekend voor en heb het vele malen eerder gezien en toch weet ik niet hoe het heet.

Al zeg ik het zelf, ik ken best veel kruidachtige inheemse planten maar met sommigen heb ik meer dan met anderen.

Ik houd van zeer markante planten maar dat is natuurlijk een zeer subjectief begrip en ook een van wat eigenlijk op esthetica gebaseerd is en ook dat is weer erg persoonlijk.

Dit is zo'n typisch onbeduidend vago plantje waar zowat iedereen overheen kijkt en geen aandacht aan besteed, zo ook ik, totdat ineens toch mijn oog er op viel, en het is eigenlijk een heel charmant plantje.

Er groeit iets in het hart van de bladeren, hele kleine groene bloemtjes misschien ? Het lijkt haast op een klein nieuwe plantje op het blad. Zoals ook bij de huiskamerplant Kindje op Moeders Schoot (waar het verder niks mee van doen heeft).

Ik zal het plantje van de foto hierboven in de komende dagen eens beter bekijken maar ook voor dit plantje geldt weer: indien je weet hoe het heet, meldt het ons s.v.p.

ONBEKEND PLANTJE


Ook dit plantje staat in dezelfde betonnen plantenbak op mijn stoep.

Onderin zie je al enkele witte bloempjes. De gele blaadjes bovenin de foto zijn blaadjes van die kleine heestertjes die de gemeente in de bak heeft geplant.

Het plantje waar het mij om gaat is een "muur" soort, een plantje dat, geloof ik, ook verwant is aan Tuinkers enzo, maar de precieze soort weet ik niet.

DOFFE EREPRIJS (?)


Hier in de buurt (wijk ?) staan grote kubusvormige betonnen plantenbakken op de trottoirs. Zoook eentje op de stoep pal voor mijn huis. Per bak plant de gemeente daar (maatschappe-lijk correcte) heestertjes in (1 soort per bak). Om de hoek staat er eentje helemaal vol met Lavendel. Wat er voor struikjes in de bak voor mijn huis staat weet ik niet en het is ook een niet inheems iets, dus vind ik ze ook niet echt interessant.

Veel interessanter vind ik dat de gemeentelijke plantsoenendienst het z.g.n. "onkruid" nog niet verwijderd heeft, dus er staan nu enkele klein inheems plantjes in.

Hierbij een van die plantjes. Het zijn nu alleen nog maar blaadjes en hele kleine beginnende knoppen maar nog geen bloemen. Daarom ben ik niet 100 % zeker welk plantensoort het is maar ik vermoed Doffe Ereprijs. (Latijns-wetenschappelijke naam Veronica Opaca.)

(Ik kom er op terug als het plantje gaat bloeien, om zeker te weten of het dit plantensoort is.)

En voor de duidelijkheid: de foto is dermate closeup genomen dat de blaadjes op de foto 3 x groter zijn dan in werkelijkheid.

STRANDVONDST BEKEND

Deel 3 (schelp & rol in het ecosysteem)


Foto van An van schelpen van de Amerikaanse Zwaardschede.

De lengte van de schelpen is 15 a 16 centimeter. Ze kunnen maximaal 18 centimeter worden.

Bovenaan de buitenzijde van een schelp. De okerbruine kleur is een half transparant velletje van hoornachtige materiaal dat er als een lege schelp lang in de de branding ligt en langs zandkorrels schuurt ook loslaat.

Onderaan de binnenzijde van een schelp met zijn beide kleppen. De twee kleppen zitten aan elkar met vlezige, hoornige scharnieren. Als de schelp vers is kan je de twee kleppen nog veel van elkaar buigen maar dat spul droogt uit en wordt van bruin tot zwart en wordt keihard, waardoor ze bij een poging tot buigen meteen van elkaar los breken.

De schelp is dus het restant van het dier dat overblijft nadat het eigenlijke dier dood is.

De foto bij het bericht van 5 maart toonde dus het eigenlijke inwendige dier (wel dood) en hierboven op de foto dus het uitwendige, de schelp oftwel het exo skelet.
________________________________________________

De voornaamste natuurlijke vijand van Mesheftachtige schelpdieren is de zee-eendensoort de Eidereend. Die dus soms juist overleeft doordat deze exotische schelpsoort her en der zo massaal voorkomt. Meer hierover is te vinden op:
http://www.visserijnieuws.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=13479&Itemid=54
en
www.nwo.nl/nwohome.nsf/pages/NWOP_562JVP?Opendocument

Eidereenden slikken het dier inclusief schelp in een keer door. Doordat de schelp van Mesheften vergeleken met die van andere schelpen vrij dun is, en dus gemakkelijk breekt en de schelp ook veel vlees bevat, meer dan in bijv. mosselen die ze ook wel eten.

Eidereenden (of Eiders) zijn vrij zeldzaam. Het zijn vrij grote eenden, groter dan de Wilde Eend, wit met zwart. Zie
http://www.vogelvisie.nl/soort/eider.php

Ze worden al decennia bedreigd in Nederland (waar het eigenlijk ook geen inheemse diersoort is) door:
* mechanische schelpdiervangst (tot de exotische Amerikaanse Zwaardschede redding bracht)
* door olievervuling
* vroeger ook omdat hun dons veel gebruikt werd voor de vulling van kussens (is dus niet alleen het bekende Ganzendons).

Eidereenden komen als broeders eigenlijk alleen nog maar voor in het Waddengebied, in Zeeland zijn ze zo goed als uitgestorven.

STRANDVONDST BEKEND

Deel 2 (visserij op het dier)

Een ander aspect van Ans vondst is toch ook nog steeds waarom ze er zoveel exemplaren van vond en waarom alleen het inwendige van het schelpdier.

Als levende dieren leven ze water tot 50 - 80 centimeter diep vlakbij zandstranden waar ze zich verticaal in het zand ingraven. Ze leven van plankton dat ze tesamen met het water via een "sifon" (zuigbuis) naar binnen werken. Uit het water filteren ze dus het plankton maar halen daar ook zuurstof uit.

Als schelpen (dus de overblijfselen van dode dieren) spoelen ze soms massaal aan. Zie o.a. de foto halverwege de pagina van www.natuurinformatie.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i003555.html

Dat An ze dus zo massaal zonder schelp vond kan alleen maar het resultaat zijn van visserij op deze schelpen.
Het wordt om 2 redenen gedaan:

1. Voor menselijke consumptie.
2. Voor gebruik als aas voor het vissen op zeevis.

NB 1a.

Met name in landen als Frankrijk, Italie en Spanje en Portugal gelden ze als delicatesse. Ze worden zowel door amateur als professioneel "gevangen".Liefhebbers "vangen" de dieren door ze uit te graven bij laag water (zie citaat hieronder) en ik heb ergens gelezen dat ze dan ter plekke gekookt worden.
Ik las ergens op een website (waar ik verder liever niet naar toe link):

"Je kunt ze zelf steken, meestal met een riek, maar soms kun je ze zelfs gewoon met de hand uit het zand halen."

NB 1b.

In met name de provincie Zeeland zijn er ook bedrijven die ze als handelswaar aanbieden, zowel voor menselijke consumptie als als aas en zelfs als geurstof voor op andere soorten aas. Zie
www.zeevisland.com/Informatief/mesheften.htm

Ze komen in Zeeland met name in de Grevelingen voor wat bij mijn weten toch niet echt zeewater / zout water is maar brak water.

NB 2.

In Zeeland en de Waddenzee worden Mesheft schelpen (met name deze soort) ook door wedstrijdvissers gebruikt als aas. Met name Visoorten als Zeebaars, Zeekarper en Kabeljauw schijnen er dol op te zijn. Zie
www.natuurinformatie.nl/nnm.dossiers/natuurdatabase.nl/i003555.html
Maar ook de protesten hiertegen steken al de kop op. Zie
www.waddenzee.nl/Singlearchive.Verzet_tegen_extra_visserij_zwaardschede.1381+M5210b23f9b9.0.html?&tx_ttnews%5BpS%5D=1199033945

Wat An dus op het strand gevonden heeft is waarschijnlijk een emmertje aas dat door wedstrijd zeevissers over boord zal zijn gegooid (een "educated guess").

STRANDVONDST BEKEND

Deel 1 (het diersoort zelf)

Intussen is bekend wat het raadselachtige "ding" op het strand is wat An had gevonden en gefotografeerd. (Zie bericht met foto van 5 maart.)

An en ik waren op het idee gekomen om de foto toe te sturen aan experts en te vragen wat zij dachten dat het was. We hebben de foto toegestuurd aan Stichting ZeeInZicht, een samenwerkingsverband van diverse natuurorganisaties zoals Stichting EcoMare, Stichting Noordzee, Imares Texel, etc.

We kregen als antwoord dat het "ding" het inwendige is van het tweekleppige schelpensoort dat Amerikaanse Zwaardschede heet. (Latijns-wetenschappalijke naam: Ensis Americanus (Gould, 1870)).

Het onderste deel van het ding op de foto is de sterk gespierde voet van het dier. Dat kan ie als ie de schelphelften opent naarbuiten steken en zich ermee voortbewegen en ook ingraven in de zeebodem waar ze zich altijd leven en via een extra orgaan plankton uit het water filteren.

Bij deze hartelijk dank aan de mensen van Stichting ZeeInzicht en met name Imares Texel, die de foto bestudeerd hadden.

Zoals de naam al zegt is het geen inheemse soort maar afkomstige van de Atlantische kust van Noord Amerika. Het dier is sinds 1985 vrij algemeen in Nederland en verdringt zelfs inheemse soorten van de Mesheften zoals deze groep langwerpige tweekleppige schelpdieren heten.

Deze exotische soort is voor het eerst waargenomen in Europa in 1979 in Hamburg Duitsland. De larven waren via het ballast water in schepen, hier terecht gekomen. Langzaam verspreidde de soort zich en komt nu tot op de Franse kusten voor.

WELKE PLANT IS DIT ?


























Ook deze is gefotgrafeerd op 6 maart in de voortuin van An (ook weer met flitslicht).

De plant is me qua soort onbekend en toch komt ie ietwat bekend voor. Het doet me een beetje denken aan een distelachtige maar betwijfel of dat het is. Ik kan em niet vinden in mijn flora noch in andere plantenboeken.

Weet iemand wat dit is ? Zo ja meldt het dan s.v.p. via reacties hieronder.

PAS BLOEIEND SPEENKRUID


Pas bloeiend Speenkruid uit de voortuin van An in Schagen, door haar gefotografeerd op 6 maart (met flitslicht).

De kleine lichtgroene blaadjes rechts in het midden (die met zijn 2en tegenover elkaar staan) is pas uitgelopen Springbalsemien.

VOGELZANG

Ik heb al meerdere keren geschreven dat ik in mijn tuin nooit vogels zie of hoor, zowieso ook niet vanuit aangrenzende tuinen of ueberhaupt in deze buurt en dat de reden in ieder geval niet dat er hier extreem veel katten zijn.

Maar het voorjaar is natuurlijk wel DE periode dat ze gaan zingen en dat maakte ik dit weekend mee in de zeer vroege ochtenduren, of beter gezegd de late nachturen want de zon was nog niet op en het schemerde pas een heel klein beetje. Toen ik tussen 5 en 6 uur thuiskwam (moet kunnen in het weekend nietwaar ?) was er een groot interactief concert bezig; vele vogels die elkaar toezongen maar zien kon ik ze nergens, ze zullen vast op daken hebben gezeten.

Zoeven weer een observatie en ditmaal ook visueel maar juist pal na zonsondergang, 7 uur 's-avonds (19 uur) en het was nog net niet helemaal donker. Ik kwam buiten en hoorde prachtige zang en toen ik om mee heen keek zag ik op een plat dak aan de overkant van de straat de zingende vogel. Door de afstand en de ingevallen schemering kon ik niet goed zien welk soort vogel het was en ik ben ook een absolute leek in het herkennen van vogels door hun zang maar aan het silhouet van de vogel te zien zal het een Merel of Lijster zijn geweest.

Ik zal er eens op studeren of ik audio-opnames kan maken en online zettten in de komende weken.
(let wel: onder voorbehoud dus !).

UITGEBLOEIDE MAGNOLIA


In een reactie op het bericht over Paastakken schreef iemand over een "snoei-actie" van de gemeente in het Bossche Zuiderpark waarbij takken van Magnolia's waren gesnoeid terwijl ze nog in knop stonden en op een hoop waren gegooid voor vernietiging en dat je ze kon ophalen. Die persoon had dat ook daadwerkelijk gedaan en ze thuis in een vaas had gezet en daar waren de knoppen in snel tempo in bloei geraakt maar waren ook evensnel alweer uitgebloeid.

Afgelopen zaterdagavond was ik bij die vriend op bezoek en heb ze met flitslicht gefotografeerd. Inderdaad erg mooie bloemen en het zijn ook naaktbloeiers en hoewel ik dus eigenlijk een tikkeltje te laat was (maar ik wist niet dat ie ze thuis had staan). Maar ook in de uitgebloeide bloemen vind ik nog schoonheid schuilen.

Hier meer info over het geslacht bomen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Magnolia_%28geslacht%29

Onderaan die pagina staat ook een highspeed filmpje waarin te zien is hoe een knop uitloopt tot volledige bloem.

PLATAAN ZAAD (DEN BOSCH)


Op de vorige foto zaad van een Plataanboom zoals ik dat hier ook overal op straat zie liggen. Het ligt ofwel in de modder vastgeplakt (door de regen van de laatste tijd) ofwel het vederlicht spul waait weg.

Vorig najaar had ik zo'n bolster van een boom geplukt en in mijn keuken bewaard en daar was ie flink uitgedroogd.

Zoeven probeerde ik em met een scherp mes door midden te snijden maar dat lukt dus niet. Stom, want dat had ik kunnen weten omdat An al schreef dat er een "pit" in zit.

Omdat je die pit niet ziet op de foto van An (hieronder) heb ik de mijne zo weten open te maken dat je dus ook die pit kan zien. Bij deze dus. (Op de foto is ie ongeveer 2 x zo groot als in het echt.)

Als je de kleuren van beide foto's vergelijkt zie de dus dat het pluis van de mijne wat geler is. Wellicht komt dat omdat ie bij mij een ander rijpingsproces heeft meegemaakt (vroegtijdig geplukt en binnen bewaard) en die van An de hele winter in de boom heeft gehangen.

Het spul wat hier op straat ligt heeft echter precies de kleur zoals op de vorige foto (hieronder).

PLATAAN ZAAD (SCHAGEN)

An schreef in een reactie op het bericht over de in Plataan bomen hangende bolsters dat ze een afgevallen exemplaar mee naar huis had genomen, een paar dagen had laten liggen en toen had open gemaakt en dat daar met name veel "pluis" uitkwam. Aan ieder pluisje zit een heel klein langwerpig zaadje zoals An al schreef. En in het midden van de bolster zit een keihard houtachtige bolletje (net zoiets als een perzik pit ofzo) waaraan die pluisjes vastzitten.

An stuurde me deze foto, je ziet voornamelijk het pluis maar als je goed kijkt ook de langwerpige zaadjes, met name linksonder op de foto. De kleur komt precies overeen met het pluizige spul dat ik ook hier op straat onder de bomen zie liggen. De bolsters die pas afgevallen zijn, d.w.z. het omhulsel kom ik echter nergens tegen.

Wordt vervolgd.

MOSSOORT ?

De foto bij het bericht van 1 maart waarop ook een onbekend mos stond was niet helemaal scherp. In een reactie werd gemeld dat het op de foto niet goed te zien was maar dat het wellicht "Zijdemos" was.

Intussen heb ik nog een foto gemaakt, met statief en timer en in de macrostand, dus hierbij een wat betere closeup foto, al vind ik em nog steeds niet goed scherp. Kan iemand aan de hand hiervan meer uitsluitsel geven over welk soort mos dit is ?

GEVONDEN OP HET STRAND

Wat is dit ?


Zoals ik onlangs al aankondigde zouden we ook dingen van buiten de stedelijke omgeving op de blog gaan opnemen. Hier een eerste exponent daarvan.

Een dood "iets" dat door An gevonden en gefotografeerd is op het Noordzeestrand van Callantsoog (vrij Noordelijk in de provincie Noord Holland).
Een paar dagen geleden aangetroffen toen het flink waaide ("stormde") of dat gedaan had. Het strand lag barstenvol met deze dingen en we kunnen er kop noch staart aan ontdekken. Het ding is week maar zeker geen onderdeel van een inktvis ofzo. Een kwal of andersoortige poliepachtige kunnen we er ook niet in ontdekken.

De wind was Westelijk (aanlandig) wat inhoud dat de dingen die dan op het strand aanspoelen uit de bovenste waterlaag komen c.q. het gaat over organismes die in die bovenste waterlaag leven.

Bij Oostelijke aflandige wind spoelt het water uit de bovenste laag eerst de hele Noordzee over en botst tegen de Engelse kust en wordt daar een onderstroom waardoor er organismes van de zeebodem op het Nederlandse strand aanspoelen.

Kan iemand ons vertellen welk organisme dit is ?

REDACTIONEEL

Aankondiging media rubriek

Het valt me al een jaar op, maar in de afgelopen weken steeds vaker: n.l. dat er op het NOS TV Journaal maar ook in andere journaals en actualiteitenrubrieken steeds vaker nieuws zit dat met flora, fauna en ecologie enzo te maken heeft.
Het bericht van gisteren over de zadenbank maar ook het bericht over de veiling van boomstammen op de Hoge Veluwe waren daar een resultaat van.
Het zou een beetje simplistisch zijn om al dat soort dingen nog dezelfde dag over te nemen op de blog, dat zou rieken naar "copycat"gedrag.

Vandaar dat we 1 x per maand (te beginnen na afloop van de maand maart) een rubriekje invoeren ("Uit de media") waarin we de onderwerpen die onszelf aanspraken samenvatten en er met links naar doorverwijzen. Ikzelf ga de dingen doen over botanie en An die over zoologie. Althans in grote lijnen en wie weet zijn er nog wel meer onderwerpen die ermee samenhangen en ons aanspreken.

REACTIES OUWE BERICHTEN

Er kwamen vanavond 2 reacties binnen op 2 oudere berichten (beter gezegd een uur geleden). Dermate oude berichten dat de gemiddelde, regelmatige blogbezoeker ze dus niet zo snel zal tegenkomen, dus vandaar dat ik er even op attendeer en binnen de blog naar link:

17 oktober 2007

Een bericht over een fraaie vrij kleine Rode Beuk.
Hierbij de reactie:
http://wildetuinen.blogspot.com/2007/10/rode-beuk-op-een-gazon-tegenover-het.html

18 oktober 2007

Toen had ik een zeer ouwe en rare vertakte boom in een park gezien waarvan ik vermoedde dat het wel eens een ouwe Appelboom kon zijn. Zie hier de reactie:
http://wildetuinen.blogspot.com/2007/10/vergroeiingen-aan-boomstam-in-een-hoek.html

ZADENBANK IN SPITSBERGEN

Vorige week dinsdag 26 februari is op Spitsbergen officieel de grootste zadenbank ter wereld geopend.

Spitsbergen is een grote eilanden groep behorend bij Noorwegen, en liggen bijna 600 kilometer ten Noorden van dat land. Zeer dichtbij de Noordpool ook, het Noordelijk deel van de eilanden ligt op 80 graden Noorderbreedte. Het deel van de Noordelijke Poolzee heet Barentszee en Willem Barentz die later ook op Nova Zembla strandde en overwinterde was ook de naamgever van Spitsbergen. Spitbsergen is sinds 1920 min of meer een aparte staat met eigen valuta en belastingen enzo en hehoort niet echt bij Noorwegen, het staat onder toezicht van Noorwegen. Qua totaal oppervlak is de archipel vele malen groter dan Nederland maar er leven erg weinig mensen, in praktijk leven er zelfs meer IJsberen dan mensen.

De Zadenbank verzamelt van over de hele wereld zoveel mogelijk zaden van met name voedselgewassen, vooral vanwege de zaden zelf (voor het geval er door grote rampen of oorlogen soorten verloren zouden gaan) maar ook voor het genetisch materiaal dat ze bevatten, om nieuwe rassen of verloren gegane gewassen te kunnen kweken. De Zadenbank bevindt zich 120 meter diep in een berg 130 meter boven zeeniveau zodat de zaden ook veilig zijn bij steiging door het smelten van de ijskappen. De constante temperatuur in de berg is dankzij een koelsysteem - 18 graden Celcius maar ook als de koeling zou uitvallen blijft het er nog - 4.

De zaden worden geleverd door Nationale Zadenbanken uit de hele wereld, waaronder ook 18.000 monsters bestaande uit ieder 500 zaden van het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland uit Wageningen en de Nationale Plantentuin van België overweegt 211 wilde Boonsoorten te gaan leveren.

Meer info is te vinden op
http://www.kennislink.nl/web/show?id=189823
http://nl.wikipedia.org/wiki/Wereldzaadbank_op_Spitsbergen
http://www.news4all.net/content/view/278/222/
http://www.depers.nl/wetenschap/176179/Noorse-premier-opent-zadenbank-op-Noordpool.html
http://www.neoweb.nl/forum2/index.php?topic=2645.msg13590

REDACTIONEEL (van vandaag 2)

Van het eerdere vage plan om via een link de mogelijkheid om zelf foto's te gaan uploaden naar een gedeelde map zie ik af, ik heb slechts 2 reacties gekregen na ruim een week.

Wie zelf zoiets wilt doen en maken moedig ik van harte aan om zoiets te maken (een kind kan de was doen, en het kost niks, geen geld, alleen tijd) als als ik het leuk vind en mooie foto's die aansluiten bij het onderwerp van deze blog zal ik er met alle liefde en plezier een link naar doorverwijzen.

REDACTIONEEL (van vandaag 1)

Voor de zoveelste keer herdefinieer ik de inhoud van de blog.

* Ooit begonnen als zijnde over mijn wilde tuin.
* Toen over natuur in de stedelijke omgeving van & in 's-Hertogenbosch.
* Daarna via een samenwerking met mijn nicht An uit Schagen ook over Schagen.
* Recentelijk nog tot alles wat natuur te noemen is dus niet alleen biologie onderwerpen.

Dat alles heeft al aardige dingen opgelevert maar toch willen we het WEER verbreden want waarom zouden we ons beperkingen opleggen als we buiten dat zelfs opgelegde keurslijf ook andere leuke dingen zien die ons interesseren of foto's van maken.

Wel blijven we ons beperken tot Nederland en aangezien we allebei in de stad wonen zal het veelal over natuur, of aangelegde natuur in de stad blijven gaan. Verder zijn we geen van beiden types die er speciaal op uitrekken om iets speciaals te gaan bekijken of te fotograferen, noch lopen we de godganse dag met een camera rond, dus de blog is eigenlijk het best te definieeren als een soort "ad hoc" iets; dat we over dingen schrijven en foto's tonen van het geen wat ons "toevallig" opviel / of tegenkwamen en wel interessant lijkt.

An komt ook wel eens op Noordhollandse stranden of in andere provincies (ikzelf ben ik zo'n reizer) en daar vind je soms ook mooie en evenzeer voor ons raadselachtige dingen, dus op die voet willen we verder.

Ter indicatie hiervan heb ik ook de tekst in de header (die qua afbeelding ook wel eens vernieuwd mocht worden) ook hierop aangepast.

Hopelijk wordt het nu nog interessanter ?

TOVERHAZELAAR

Nog een paar correcties

Dit bericht is meerdere keren geupdate

Vanmiddag stuitte ik per toeval (in een reclame folder) op een andere Latijns-wetenschappelijke naam voor Toverhazelaar die ik eerder noemde als Nederlands synoniem van de Krulhazelaar. Het synoniem Kronkelhazelaar zal wel kloppen want die heb ik ook horen noemen door een bloemist.

Dat er krullen in de takken van een Toverhazelaar zouden zitten kan ik nergens vinden en het voorvoegsel "tover" schijnt betrekking te hebben op de zeer opvallende bloemen.

De naam voor de familie der Toverhazelaars luidt Hamamelis. Er bestaan 6 soorten van, afkomstig uit Oostelijk Noord Amerika en Oost Azie en pas in 1862 in Nederland ingevoerd. Dus toch een andere struik qua soort dan de Krulhazelaar. Opvallend is ook dat de aziatische soorten in Azie pas bloeien nadat ze al blad hebben gekregen maar in Nederland Naaktbloeiers zijn en ook zeer winterhard. N.B. de bloemen bevriezen niet.

De familie / geslachtsnaam van Toverhazelaars is Hamamelis.
Voor meer info, zie
http://www.tuinadvies.be/hamamelis_toverhazelaar.htm
en
http://www.neerlandstuin.nl/struiken/hamamelis.html
en
http://en.wikipedia.org/wiki/Hamamelis (in het Engels)

CORRECTIE OVER SPEENKRUID

Iemand attendeerde me er op (helaas per emai) dat mijn eerdere bewering dat Speenkruid al bloeit voordat het bladeren krijgt niet correct is. In mijn tuin staat het ook en heeft al blaadjes. Die persoon zag ze elders ook al met blaadjes en zelfs knopjes staan en enkele exemplaren zelfs al met een bloemetje.

Wat overigens ook gemeld kan worden over Speenkruid is dat ze vlak onder de grond kleine knolletjes hebben (witte bolletjes) waarmee ze zich voortplanten, veel meer dan met hun zaad. Een dergelijke vorm van voortplanten heet "vegetatieve voortplanting" die veel meer planten hebben maar dan meestal via uitlopers: scheuten. Voorbeelden zijn Hondsdraf, Vijfvingerkruid en nog veel meer. Bekend voorbeeld uit de moestuin zijn ook Aarbeien.