MELDING MASSALE BOMENKAP

Reeds binnen een uur na plaatsing van mijn bericht met als header "IEMAND IETS GEZIEN ?" waren daarop reeds 2 reacties. Geen reacties op de eigenlijke oproep want ik refereerde aan de recente maansverduistering. Maar toch wel grappig want iemand had inderdaad iets gezien wat ikzelf niet wist of gezien heb. De inzender twijfelde blijkbaar zelf ook WAAR ie dit zou plaatsen en vond mijn website (een blog is geen website) wel een geschikte plek om de afkeur over een massale bomenkap van zich af te schrijven. Deze blog is zeker geen meldpunt maar toch voel ik me (als blogger) wel vereerd door dit verhaal. Leest het allen zou ik zeggen. Ik zal er zeker nog iets mee gaan doen in de komende maand als de bomenkap ook de binnenstad van 's-Hertogenbosch binnentrekt.

Aan de ene kant is verontwaardiging over het kappen van forse bomen iets heel begrijpelijks maar er zit vaak een heel verhaal achter (dat ik niet ken en mocht de genoemde inzender het wel kennen dat hoor ik het graag op deze blog !); Het zou niet de eerste keer zijn dat groen eerst moet wijken (vernietigd worden) voor een nieuw "groen plan". Daar worden vaak stadecologen en andere externe adviesbedrijven voor ingehuurd.

De Stadsdommel (zoals de Dommel wordt genoemd daar waar ie binnen de stadsgrenzen vloeit) is inderdaad een mooie "groene ader"door de binnenstad en er groeien inderdaad veel ouwe en grote bomen langs. Vagelijk heb ik vorig jaar wel iets gelezen over de Stadsdommel en dat het qua "natuur" "heringericht" zou gaan worden, zodat het nog groener zou worden, maar het is natuurlijk moeilijk begrijpbaar als je dan eerst een hele hoop natuurlijk schoon om zeep geholpen ziet worden.

Sinds ongeveer een half jaar weet ik dat zelfs de gemeente een vergunning bij zichzelf moet aanvragen als er bomen die niet ziek zijn of een gevaar opleveren en ouder zijn dan .. ?.. jaar gekapt gaan worden. Dergelijke vergunnings aanvragen worden gepubliceerd in een huis-aan-huis krantje (zodat iedere burger bezwaar kan aantekenen) en ik geef toe dat ik daar in afgelopen maanden amper op gelet heb omdat de blog zoek goed als dood was of op zijn minst stil lag.

Volgens de inzender gaan ze dus vanaf 11 maart ook aan de zuidelijke helft van de Stadsdommel bomen omzagen. De inzender noemde de St. Janssingel maar het verlengde daarvan heet de Westwal (en toevallig weet ik dat daar vorige najaar al wat bomen zijn weggehaald maar die werden nog vervangen door jongere bomen. Een aan de overkant van de zuidelijke Stadsdommel heet de straat de Van der Does de Willeboissingel en ook langs die oever staan grote bomen, dus in hoeverre daar ook de bijl in gaat ? Ik ben benieuwd.

Gezien de plek waar ik woon en het stadscentrum inga kom ik niet zoveel in die contreien maar wel komt ik dagelijks over de stalen draaibrug over het Noordelijk deel van de Stadsdommel vanaf het Brugplein en vlak daarbij staan ook grote en fraaie bomen. Zelfs pal naast het fraaie en prestigieuze en futuristische semi / quasi hoogbouw pand in aanbouw van architectenbureau Tarra staat een grote Treurwilg die tot nu toe gespaard is gebleven en die als eerste bomen in mijn eigen omgeving al blad heeft (1 dezer dagen een foto daarvan !).

IEMAND IETS GEZIEN ?

De aangekondigde maansverduistering was voor mijzelf nogal teleurstellend. Om 01:30 uur (in de nacht) ging ik buiten kijken en zag ik helemaal niks, zelfs geen sterren, een flinke afknapper dus en het was dus in de loop van de avond bewolkt geworden maar misschien was dat niet in heel Nederland of Belgie zo ? Als iemand er goede foto's van online heeft staan of ergens een website weet dan link ik er graag naar.

Wel kreeg ik van iemand een reeks foto's van de verduistering in Toronto, Canada waarvoor bij deze nog dank. En dit herinnerde me er ook aan dat ik vergeten was te melden dat het ook te zien was in delen van Noord Amerika.

WAT AANVULLINGEN

Bij het bericht over Saturnus was ik vergeten een link te plaatsen, dat heb ik alsnog gedaan.

Verder wil ik nog toelichten dat ik nu ook wel over astronomie ga schrijven maar dan alleen als het echt bijzonder is en het voor "gewone mensen" leuk is en enigszins "sensationeel", zoals ook het weerbericht op TV (ook die kondigden deze week de maansverduistering aan). Als je op een astronomische kalender kijkt (zie de nieuwe link) dan is er bijna iedere dag wel iets te melden, maar daar wil ik toch niet aan beginnen. Met name omdat voor veel van die dingen toch echt wel een telescoop nodig is.

SATURNUS ZONDAG TE ZIEN

Nu ik vandaag ook astronomie onderdeel van de blog heb gemaakt en de maansverduistering heb aangekondigd wil ik vaker dergelijke dingen gaan aankondigen. Ik heb zojuist ook een link toegevoegd met gegevens van het waarnemen van hemellichamen in Nederland (en Belgie) en daar las ik zojuist dat er in de nacht van zaterdag op zondag aanstaande voor liefhebbers weer iets te zien valt.

Het leek me goed om het dit keer wat ruimer op tijd aan te kondigen, bij deze dus :)

De planeet Saturnus is die gehele nacht goed en helder te zien (uiteraard en zoals altjd mist er niet teveel bewolking is). De planeet staat dan in oppositie met de Zon en staat ook relatief dicht bij de Aarde, waardoor ie vrij groot en helder te zien is en ook vrij hoog boven de horizon staat. Rond 01:00 uur op zondagochtend 24 februari (de zaterdagnacht noem ik dat maar) staat ie in het Zuiden. Saturnus is een van de reuzenplaneten uit onze zonnestelsel en met een verrekijker schijnen zelfs de beroemde ringen te zien te zijn. Dat lijkt mijzelf toch wel bijzonder !

De manen zijn met een verrekijker helaas niet te zien (zelfs de grootsten niet), daarvoor is echt een telescoop nodig. En dat instrument noemde ik al in een vorig bericht en ik doel dan op amateur telescopen zoals ze ook wel te koop zijn in sommige gespecialiseerde fotografie winkels (en niet de gigantische telescopen zoals sterrenwachten die hebben).

Voor dit voorval is de tijd ook wat gunstiger, niet al te laat na middernacht op zaterdag. Visueel natuurlijk wel wat minder spectaculair dan een maansverduistering maar houdt dan in gedachten dat dit hemellichaam veel, veel verder weg staat dan de maan en dat ie nu relatief dicht bij de Aarde staat. Min of meer een buitenkansje dus :)

Zie
http://hemel.waarnemen.com/astrokal/februari.html
en scroll naar beneden tot 24 februari.

TOTALE MAANECLIPS

Vannacht is er een totale maansverduistering. Ik had er in januari al over gehoord maar was de datum ervan weer vergeten. Deze week heb ik het opgezocht, maar door drukte komt het er nu pas van om het aan te kondigen.

De verduistering begint dus op donderdag 21 februari om even na 01:30 (half twee 's-nachts dus). De totale eclips is te zien vanaf 04:01 tot 04:52 met als maximale verduistering het tijdstip 04:26 uur. Een erg ongunstig tijdstip natuurlijk maar daarna neemt de verduistering weer langzaam af en is pas om 07:17 (in de ochtend dus) weer verdwenen. Misschien toch nog iets voor "vroege vogels" om er het laatste stukje van te kunnen zien.

Maar dat stelt niet veel voor vergeleken bij de totale verduistering. Want denk nu niet dat het net zoiets is als een zonsverduistering (precies het omgekeerde qua stand van de zon en de maan t.o.v. de aarde) want naarmate de climax van de eclips er aan komt wordt het niet alleen maar donkerder (de maan zelf want 's-nachts heeft het natuurlijk verder weinig impact) maar op het hoogtepunt is de maan felrood. Een erg mooi gezicht kan ik zeggen want ik heb het een klein jaar geleden zelf gezien. Dat was op 4 maart 2007 (dus amper een jaar geleden). Toen was het rond middernacht en op een zaterdag als ik me goed herinner.

Ik stond toen op straat met een verrekijker de hemel in te staren en sporadische voorbijgangers hadden niks in de gaten en keken me aan alsof ik een idoot was. Wellicht met name vanwege de verrekijker, wat overigens een perfect hulpmiddel is om het verschijnsel te bekijken want behalve het rood zie je ook vlekken van kraters. Het is wel even zoeken totdat je em in beeld hebt. Een statief kan ook wel van nut zijn, een fotocamera met zoom- of telelens werkt ook wel, maar een verrekijker heeft vaak toch een grotere vergrotingsfactor. Een telescoop is natuurlijk nog idealer maar zeg nu zelf; wie heeft zo'n ding :)

Wil je toch gaan kijken, de maan staat op het hoogtepunt van de eclips in het West-Zuid-Westen. Bij het begin in het bijna Zuiden en bij het einde pal in het Westen.

En voor zover ik in staat ben om astronomische tabellen te lezen zal de maan ook vrij hoog staan dus hoef je er niet voor de polder in en is ie ook in straten tussen de huizen te zien (al ken ik uiteraard jouw woonomgeving niet(zo goed)).

Op het moment dat ik dit schrijf is het vrijwel onbewolkt en dat zal het in de komende uren ook blijven (volgens www.buienradar.nl) enige dunne sluierbewolking die onzichtbaar is voor de radar niet meegerekend.

Hoewel de vorige totale maanverduistering minder dan een jaar geleden is is de volgende pas weer 15 juni 2011. D.w.z. te zien in Nederland (want het is natuurlijk ook geografisch bepaald t.o.v. de hemel).

Voor meer info, zie:
http://hemel.waarnemen.com/moon/lunareclipse_20080221.html

CONTINUERING BLOG

Het is een flinke tijd stil geweest op de blog. Ik had er de afgelopen maanden weinig zin meer in en had ook weinig inspiratie. Maar ach het was winter nietwaar en dan valt er in de natuur niet zoeveel te zien en / of beleven. Ook ikzelf ben niet zo'n wintermens, ik heb een gruwelijke hekel aan kou en sneeuw en aanverwantte zaken. Ik was de blog begonnen in juli 2007 dus heb het totnutoe vooral over de nazomer en herfst gehad en een verhaal over de natuur is uiteraard evenzeer een verhaal over de seizoenen. Voorjaar en voorzomer zijn meer de seizoenen die mij op het lijf geschreven zijn.

Afgelopen dagen zag ik alweer verschijnselen van een vroege lente, al moet je van mij niet verwachten dat ik het ga hebben over crocussen, narcissen en tulpen enzo, want ik wil het alleen hebben over flora die van origine inheems is. Verder wil ik de blog qua natuur weer verder verbreden, niet langer alleen maar de levende (groene) natuur maar ook over andere natuurverschijnselen, dingen zoals astronomie, metereologie, energiebeleid en wie weet zelfs wel culinaire zaken.

ONBEKENDE PADDENSTOEL

DEEL 4


Hier nog een foto van weer een andere exemplaar dat er vlakbij stond. Een omgevallen of omgetrapt exemplaar en onderaan valt nog een stukje hoed van de paddenstoel te zien, fel rood ditmaal.

An kan dus wel eens gelijk hebben dat dit dus exemplaren zijn van de Russula Aurea. Vergelijk maar eens met deze foto:

www.mtsn.tn.it/russulales-news/tx_photos.asp?index=5184

ONBEKENDE PADDENSTOEL

DEEL 3


Een nieuwe week, dus weer nieuwe berichten, al sluiten die nog wel aan op de berichten van vorige week zaterdag over een onbekende paddenstoelen soort.

De toen afgebeelde paddenstoel stond daar niet in zijn eentje zoals zo vaak staan ze in een "heksenkring". Niet altijd echt een cirkel, maar het is een soort ondergronds wortelstelsel van een groep paddenstoelen, die bestaat uit de zgn. zwamvlok of in Latijns-wetenschappelijke terminologie het mycelium.

Hier een foto van een exemplaar dat er dicht bij in de buurt stond, wat meer oranje rood dan de andere op de eerdere foto's. Maar dit lijkt wel naar een verdere afhandeling van het specifieke soort (zie volgende bericht).

DOOR FAMILIEOMSTANDIGHEDEN

DEZE WEEK GEEN BERICHTEN

PARASOLZWAM DEEL 4


Hier is ook de steel goed te zien en wie weet kan dat helpen bij het vaststellen van het specifieke soort.

Misschien de Grote Parasolzwam of de Knolparasolzwam.
Beide eetbaar mits de goeie delen gebruikt en goed bereid. Maar toch oppassen, wat indien niet goed bereid heeft de Knolparasol wel negatieve lichamelijke effecten en een variant ervan is zelfs giftig.

PARASOLZWAM DEEL 3


Hierbij een volwassen exemplaar. De foto is alweer een maand oud en ik ben indertijd vergeten de hoed op te meten, maar ik schat zo dat de doorsnee toch wel 20 centimeter was.

PARASOLZWAM DEEL 2


Hierbij een zeg maar half volwassen exemplaar. De vorm is bol en het ziet er uit als een half uitgeklapte parasol, althans ik denk dat daar de naam vandaan komt.

PARASOLZWAM DEEL 1


Zuidelijk van de A2 aan de zuidkant van de stad 's-Hertogenbosch vond ik in de berm van het Sterrenbos wegggetje een groep paddenstoelen, zowel jonge exemplaren als halfvolwassen en volwassen exemplaren. Hierbij een jong exemplaar. Op basis van de overige foto's met zekerheid Parasolzwammen maar welk van de zowat 50 soorten weet ik niet.

ONBEKENDE PADDENSTOEL

DEEL 2


Precies hetzelfde exemplaar als op de vorige foto.

ONBEKENDE PADDENSTOEL

DEEL 1


Alle foto's in mijn komende berichten over paddenstoelen zijn door mijzelf gemaakt op 23 september j.l. Het gaat in totaal slechts over 2 soorten, meer ben ik dit najaar zelf nog niet tegen gekomen, maar An wel.

Ook moet ik zeggen dat ik paddenstoelen altijd al erg interessant heb gevonden maar er erg weinig van weet, en dat er in Nederland heel veel soorten bestaan. Determinatie ervan vind ik ook erg moeilijk en bij de openbare stadbibliotheek zijn ook vrijwel alle boeken erover uitgeleend, wat natuurlijk in dit seizoen niet zo vreemd is.

Online is er natuurlijk ook wel iets te vinden maar de ultieme website over inheemse paddenstoelensoorten heb ik nog niet gevonden.

Vandaar dat ik maar weer eens de hulp van lezers inroep, zowel voor het detemineren van de paddenstoelen soort op bovenstaande en de volgende foto als voor het vinden van een goede website erover.

Deze paddenstoel heb ik gevonden in een berm in de Bossche Broek polder aan de zuidkant van het centrum van 's-Hertogenbosch op een plek waar ook Berken bomen stonden. De vorm van de bovenkant van de hoed is ietwat hol en ook wat "slijmerig". Of dat het gevolg is van "reeds afsterven" of dat het een kenmerk van de soort is weet ik niet.

REDACTIONEEL

Ik wil ook nog even melden dat de blog wederom verbreed is. Dus niet meer alleen over natuur in stedelijke omgeving, maar over natuur in een land waar amper nog echte natuur bestaat. Vanwege technische redenen kan ik de header-foto en tekst nog niet aanpassen. Voor nu is dit verantwoording genoeg om te verklaren dat we het nu een poosje over paddenstoelen gaan hebben die we buiten de bebouwde kom van 's-Hertogenbosch en Schagen hebben gevonden.

REDACTIONEEL

Dat eerder aangekondigde tussendoor bericht over een rariteit laat ik bij nader inzien maar achterwege, het is iets TE weird en persoonlijk en zou mogelijkerwijs ook kwetsend kunnen zijn.

REDACTIONEEL

Ik had graag nog wat meer over bomen geschreven, zoals de Vleugelnoot en enkele Esdoornsoorten. Ik merk dat er bij blog lezers weinig belangstelling is voor bomen. Ook is het seizoen intussen al zo goed als voorbij, weinig bomen hebben nog bladeren, laat staan vruchten. En dan nog gezwegen over een heel aantal inheemse boomsoorten, zoals Lindes, Iepen, Essen, Wilgen en Populieren waar ik helemaal nog niet geschreven had. Daar ga ik dus na de winter maar mee verder.

Dus ga ik de komende tijd maar mondjesmaat verder met Paddestoelen, maar eerst nog een rariteit tussendoortje.

JUDASBOOM DEEL 3


Deze peulen zijn zo'n 6 centimeter. Ze kunnen tot maximaal 10 centimeter worden.

JUDASBOOM DEEL 2


De foto spreekt voor zichzelf.

JUDASBOOM DEEL 1


























Dik een week geleden was ik in de Ophoviusstraat. Ophovius was overigens de bisschop van 's-Hertogenbosch ten tijde van het beleg van de stad tijdens de 80jarige oorlog met als hoogtepunt 1629. Zijn opponent was Prins Frederik Hendrik naar wie een parallel lopende straat vernoemd is, maar dat alles even ter zijde.

In die straat trof ik o.a. ook Moeraseiken aan en in een aantal voortuinen ook weer wat exotische bomen en struiken, ook een aantal die ik bewust niet gefotografeerd heb. In 1 en dezelfde tuin bijv. een Vijgenboom (al is het meer een struik dan een boom) en in Latijns-wetenschappelijke bewoordingen de Ficus Carica. Familie ook van de Moerbeiboom. Aan de struik zaten echte vijgen. Vlak ernaast een Olijfboompje. 3 x raden dus waar de bewoners op vakantie waren geweest.

Een paar tuinen verderop een boompje dat er minder exotisch uitzag maar wel degelijk ook een exoot is. N.l. de Judasboom (Cercis Siliquastrum) en afkomstig uit Zuid-Europa en West Azie. De boom heeft nog een andere Nederlandse naam: nl. Hartjesboom (vanwege de vorm van de bladeren, zie volgende bericht + foto). Er schijnt overigens NOG een boom te zijn die in het Nederlands Judasboom of Hartjesboom genoemd wordt maar dat is een Aziatische en heet officieel Cercidiphyllum Japonicum. Over die boom heb ik het dus NIET !

Over de boom die ik dus bedoel bestaat de verklaring waarom ie zo heet is omdat Judas zich na de kruisiging van Jezus aan een dergelijke boom verhangen zou hebben. Een verhaal dat voortkomt uit de Mattheus Passion van J.S. Bach. Volgens de bijbel zou Judas om het leven zijn gekomen door een ongelukkig val. Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Judas_Iskariot#Judas.27_dood Ik word zelf een beetje "onwel" van al dat Christelijke gedoe in de botanie, but who cares ?

De boom bloeit in het voorjaar met paars-lila bloemen die op die van Paarse Regen lijken, maar goed, beide zijn vlinderbloemachtigen. In het najaar komen er peulen aan, en het is er vrij kleine boom met een brede kroon en ik kon zonder moeite wat van de peulen en bladeren plukken (zie volgende berichten + foto's).

MOERASCIPRES DEEL 4

Tot slot een takje met bladeren van de Moerascipres. Hoewel het een bladverliezende naaldboom is en het nu al eind oktober is, waren alle bladeren nog hardstikkende groen.

MOERASCIPRES DEEL 3

De stam aan de onderkant waar je ook al de aanzet van de wortels kan zien. Dat is een typisch kenmerk van de boom, hoewel deze boom nog niet echt oud genoeg is om dat echt te tonen. De onderkant van de stam en die wortelaanzetten kunnen er bij veel oudere exemplaren uitzien zoals op deze foto:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:Harveng_AR1bJPG.jpg

MOERASCIPRES DEEL 2


























Vanwege het zware tegenlicht op de vorige foto, hierbij nog een foto van wat dichterbij. De zon staat al flink laag en komend weekend gaat alweer de wintertijd in.

De boom liet zich als geheel niet van de andere kant fotograferen omdat daar andere bomen staan.

MOERASCIPRES DEEL 1


























Zowat 100 meter zuidelijk van de Valse Christusdoorn aan De IJzeren Vrouw staat deze Moerascipres. Vlak langs het water, waar ze graag groeien. Nog liever staan ze IN het water en dan vormen ze luchtwortels, net als in Magrove bossen in de subtropen. Zie:
www.cubra.nl/bomen/boomvandeweek/tilburgmoerascipressenwandelbos/tilburgmoerascipressenwandelbos.htm

De soort heet dus Moerascipres, logisch zou je dan denken maar waarom heet die andere (die zijn voeten liever droog houdt dan Watercipres ? Maar dat zal wel net zo'n vraag zijn als waarom de bananen krom zijn) :)

Vroeger stond er naast dit exemplaar nog een tweede, aan de andere zijde van het voetpad, maar daar staat nu een kleinere die er voor in de plaats is geplant.

Net als de Watercipres waarvan het een verwant is (maar wel met een andere geslachtsnaam, de Moerascipres heet Taxodium Distichum) is het een bladverliezende naaldboom en stamt ie qua evolutionaire leeftijd ook uit het geologische tijdperk van het Tertiar. Tegenwoordig komt ie "in het wild" voor in zuidelijke delen van de USA, maar vroeger kwam ie ook voor in Europa, gezien de fossiele vondsten ervan.

VALSE CHRISTUSDOORN

het blad


Hierbij een blad van de Valse Christusdoorn (van het exemplaar bij De IJzeren Vrouw).

Vergelijk dit blad maar eens met dat op de foto van de onbekende boom op de foto van afgelopen donderdag.

Zoals ik gisteren al schreef is het blad van onbekende boom "dubbel geveerd" en dit blad niet. Behalve dan het blad / tak midden links op deze foto.

Ik kom hierdoor tot de conclusie dat de onbekende boom dus geen Valse Christusdoorn is. Maar wat dan wel ?

VALSE CHRISTUSDOORN

de stam


Zoals ik gisteren al schreef over de onbekende boom wilde ik de bladeren vergelijken met die van de Valse Christusdoorn in het park van De IJzeren Vrouw waarvan ik eerder de peulen heb geplukt en dus zeker weet dat het een Valse Christusdoorn is, al moet ik erbij zeggen dat ik ook aan de stam van dit exemplaar geen doorns zie zitten.

Vergelijk deze foto van deze stam maar eens met de stam van de andere boom, bij het bericht van gisteren, pal hieronder.

Voor een vergelijking van de bladeren, zie volgende bericht.

ONBEKENDE BOOM DEEL 3

Hier een closeup van de stam van de onbekende boom. Van de Valse Christusdoorn vind ik zowel foto's van een vrij gladde zowel als van ruwe stammen, dus daar kan ik ook al geen uitsluitel uit derivieren.

Een mogelijke verklaring van het feit dat ik geen doorns kan vinden aan deze boom (die zouden ze ook op de stam moeten hebben) is dat deze er vanaf geknipt / gesnoeid zouden zijn. Op het midden van de stam zitten n.l. wat donkere vlekken die daar misschien op zouden kunnen duiden, maar het lijkt me vergezocht.

ONBEKENDE BOOM DEEL 2


























Vandaag ben ik teruggeweest naar de mij onbekende boom waarvan ik eerder een foto van een blad plaatste, en teon vroeg welke boom dit kon zijn ? Twee Engels schrijvende mensen noemden de Honey Locust en een ervan vroeg of ie doorns had ? In het Nederlands is dat de Valse Christusdoorn en in Latijns-wetenschappelijk Gleditsia Triacanthos.

Toch heb ik mijn twijfels want ten eerste kan ik geen doorns aan de boom ontdekken en de bladeren zijn "dubbel geveerd" en echt goede foto's van het blad kan ik niet vinden. Op de foto's die ik vind lijken zijn "enkelvoudig geveerd". Verder. zie ik ook geen peulen aan de boom hangen of op de grond liggen. Ook de stam / bast geeft reden tot twijfel (zie volgende bericht + foto).

Er is een mogelijkheid dat het toch een Gleditsia is maar dan van een cultivar die Gleditsia Triacanthos 'Sunburst' heet, wat kleiner is en ook wat fijnere bladeren heeft. In het Nederlands wordt die ook wel Amerikaanse Christusdoorn genoemd.

Verder wil ik het nog verifieren aan de hand van een ander exemplaar waar ik al eerder over schreef en alleen een foto van een peul bij plaatste.

CONIFEER STRONK & MOS


In de reactie van An op het vorige bericht over kapvergunningen en mijn commentaar daarop kondigde ik deze foto al aan.

Eigenlijk ging het ons geen van beiden om de boomstronk zelf maar het feit dat er op boomstronken en dode bomen vaak mossen en paddestoelen groeien die we erg mooi vinden.

We hebben geen van beide verstand van mossen en paddestoelen, laat staan korstmossen, maar willen er binnenkort wel op terugkomen, met name op paddestoelen omdat we daar al heel wat aardige foto's van hebben verzameld.

Wie weet gaan we een beroep doen op lezers van de blog bij de determinatie van de soorten.

Ik wil hierbij ook nog even ontzenuwen dat ik bezig ben met een inventarisatie van boomsoorten in 's-Hertogenbosch. Dat is zeker nooit mijn bedoeling geweest. Toevallig stuit ik steeds op bomen die ik niet ken en ik ben nu eenmaal leergierig en nieuwsgierig en probeer dat te delen. Dat het dan toevallig een "inventarisatie" lijkt te worden is mooi meegenomen, en ik vat het eerder op als compliment dan als kritiek. Het sterft van de websites over bomen maar dan gaat het vrijwel altijd puur om oude en dikke en markante bomen daar en daar..... iets wat blijkbaar veel mensen leuk en interessant vinden. Niks mis mee natuurlijk, en ik draag die websites een warm hart toe en voeg ze aan de links van deze blog toe, maar ik vind dat ook bomen die nog niet zo groot zijn onze aandacht verdienen.

Het zal duidelijk zijn dat bovenstaande foto van An is en ze heeft me ook verteld dat de stronk van de Leylandi conifeer is (Cupressocyparis Leylandi), een soort dat in "kortgehouden" vorm vaak door tuinders aangeboden wordt om er een heg / erf-afscheiding mee te maken, en het zijn snelle groeiers zoals An al aangaf dus het kunnen als je ze anders behandelt ook vrij snel vrij grote bomen worden.

KAPVERGUNNINGEN BOMEN

Geen landelijke regelgeving

In het vorige bericht sprak ik mijn zorg uit over de vraag of de Watercipressen achter het Groot Ziekengasthuis niet gekapt gaan worden als ook het ziekenhuis gesloopt wordt (er staat nieuwbouw gepland voor 2011). Een krantenartikel uit 2005 dat ik net vond geeft echter hoop.

Zie:
www.brabantsdagblad.nl/jeroenboschziekenhuis/article27435.ece

Een aantal gebouwen op het terrein waar de bomen staan worden waarschijnlijk tot rijksmonument verklaard. In Nederland bestaan er voor van alles en nogwat verschillende regeltjes (voor een Bossch voorbeeld hiervan zie einde van dit bericht). In Groot Brittannie bestaat 1 instantie die zowel waakt over de bescherming van natuur als van historische monumenten. Dat is The National Trust. Als zij iets beschermen dan wordt ook ieder grassprietje of steentje beschermd, waarvan je ook weer kunt zeggen dat het over-regulering is, en met dat laatste ben ik het ook weer wel een beetje eens :)

In Nederland heb je voor panden Monumentenzorg maar dat bestaat op zowel plaatselijk als provinciaal als landelijk niveau en daarnaast bestaat nog het Rijksdomeinen die panden beheren die vroeger van het rijk waren maar niet meer door het rijk gebruikt worden.
Qua natuur heb je Staatsbosbeheer en daarnaast nog de Stichtingen die het van hun leden moeten hebben en niks met de overheid te maken hebben. 1 ervan is het landelijke Natuurmonumenten en dan heeft iedere provincie ook nog eens zijn eigen landschapsbeschermings organisaties.

Anyway, om op het originele onderwerp terug te komen: het kappen van bomen.

- In 's-Hertogenbosch gelden de regels die ik in het vorige bericht formuleerde.
- Ik schreef daarbij dat ik niet wist of dat een plaatselijke verordening was of landelijke regelgeving.

Intussen weet ik dat iedere gemeente zijn eigen verordening heeft. Hierbij een aantal voorbeelden en mijn commentaar erop:

* In 's-Hertogenbosch is de norm dus de ouderdom van de boom. Dat is erg vaag want van veel bomen op prive grond is dat niet bekend en de enige manier om de ouderdom van een boom te bepalen is de jaarringen van een omgezaagde boomstam te tellen, een tegenstrijdige manier in dit geval om de ouderdom te bepalen :)
* In de stad Groningen is de norm de dikte van een boom, nl. een doorsnee van 20 centimeter gemeten op een hoogte van 1.3 meter, dat vind ik al evenzeer kort door de bocht; sommige bomensoorten bereiken die dikte al binnen een decennium, andere soorten pas na vele decennia.
* In Schagen zijn in 2004 kapvergunningen voor bomen van particulieren afgeschaft, alles mag gekapt worden mits het geen "bijzondere" boom is, en je ziet mijn kritiek vast al aankomen :) : "wie bepaalt of een boom bijzonder is ?"
Bron, zie:
www.dekleinemedia.nl/redactie/schagen/onderhoud.html

En tot slot het Bossche voorbeeld: Tegenwoordig volg ik het kappen van bomen een beetje via het gemeentelijke nieuws in het Bossche huis-aan-huis blad "De Bossche Omroep op Zondag". In de editie van vandaag stonden er 3 aanvragen voor een kapvergunning aan de straten St. Janssingel en de Westwal (die liggen in elkaars verlengde en zijn oude stadswallen waar de rivier de (Stads)Dommel langsloopt. Er zijn daar dus ook 2 miniatuur bastions die Bastion Maria en Bolwerk St. Jan heten. Ter herinrichting daarvan (de stad was Europese Vestingstad van het jaar 2005) en daarvoor worden 69 bomen gekapt, waarvan 3 Zilveresdoorns en de overige allemaal Essen. Op al die plekken worden echter tegen de iepziekte resistente Iepjes aangeplant van 50 a 60 centimeter hoog. Dat kan wel eens flink gaan duren voordat dat grote bomen zijn. Rond 1980 zijn er op de Bossche wallen hel veel Iepen gekapt als gevolg van die ziekte, en sindsdien zie je amper nog Iepen, dus an sich wel een goede zaak. Maar 1 ding begrijp ik niet, de gemeente heeft het steeds over de samenhang tussen die vestingswerken in en rondom de stad en de groenvoorziening, dus vind ik het toch wat raar (let op: ik zeg niet fout, maar raar).

CORRECTIE DEEL 3

Watercipressen i.p.v Mimosa bomen

Al eerder was duidelijk geworden dat de Mimosa bomen waar ik het eerder over had dat zeker niet zijn. Dat het wel eens Watercipressen (Metasequioa's) zouden kunnen zijn, maar daar had ik nog wat twijfels over. Intussen is duidelijk dat het wel degelijk Watercipressen zijn. Dankzij de reacties, waarvoor dank.

Ik had al eerder geschreven dat het een boomsoort is die tot 1941 aan toe beschouwd werd als uitgestorven, en toen in een vallei in midden China herontdekt werd. Reeds in 1945 kwamen de eerste zaden in de USA terecht (volgens sommige bronnen) maar pas in 1948 ging de eerste expeditie van het Arboretum van de Amerikaanse Harvard Universiteit er heen om samen met Chinese wetenschappers onderzoek te doen. Op voorspraak van een Chinese wetenschapper kreeg de boomsoort toen de geslachtsnaam Metasequioa, omdat ze lijken op Sequioa bomen. En Meta betekent (geloof ik) "gelijkend op". Sequioa bomen kent iedereen wel van foto's, dat zijn de reuzen uit California die duizend jaren kunnen worden en wel tot 100 meter hoog.

Je zou dus al snel denken (dacht ikzelf ook) dat het een zeldzame boom is , en "in het wild" komt ie anno nu inderdaad alleen nog voor in dat gebied in China waar ie ook herontdekt werd. Maar omdat ie beschouwd werd als bedreigde soort is ie wel wereldwijd in gematigde klimaten in parken aangeplant of gezaaid. Intussen is ie allang niet meer echt bedreigd en het is en blijft ook zeker een bijzondere boomsoort. Bijzonder alleen al omdat het een naaldboom is die in de winter zijn "loof" verliest. Misschien wel de enige naaldboom soort die dat doet en ook de taxonomische indeling tussen naald- en loofbomen tart :) Maar zeldzaam ? Wie zal het zeggen ? In 's-Hertogenbosch hebben we er dus twee. Misschien wel meer, maar dit zijn de enige 2 die ik hier ken.

Eigenlijk maak ik me wel een beetje zorgen over deze bomen, want ik heb gehoord dat het Groot Ziekengasthuis in de nabije toekomst gesloopt gaat worden, en dan vast ook dat terrein met bijgebouwtjes (waar de bomen staan). Het lijkt me stug dat de bomen dan gespaard worden.

Onlangs heb ik ook geleerd dat er voor bomen niet ouder dan 50 jaar geen kapvergunning hoeft aangevraagd te worden. Als ze jonger zijn kan je er gewoon de bijl inzetten :( Of dit een plaatselijke verordening is of een landelijke regel / beleid weet ik niet.

Werelwijd zijn de bomen pas in de 60ies aangeplant en gezaaid, en dan in eerste instantie vooral in de USA en Groot Brittannie, dus ik acht het niet uitgesloten dat de bomen hier maar 40 of 45 jaar oud zijn.

BLAD ONBEKEND BOOMSOORT

Toen ik enige tijd geleden schreef over de vermeende Mimosa bomen emailde iemand me dat er ook een Mimosa in het parkje achter de Orangerie aan de St. Jozesfstraat zou staan. De Orangerie is een voormalige kerk naast het voormalige Redemptoristen klooster.

Ik ben daar vandaag wezen kijken en het parkje en omliggende pleintje heten overigens Jeroen Boschtuin.

Ik kon daar geen boom vinden die er ook maar in de verte op lijkt. Er staan wel andere leuke bomen maar de accu van mijn camera bleek leeg. Op het pleintje is ook een best aardige kruidentuin maar de meeste planten hebben daar, gezien het seizoen, hun beste tijd al gehad.

Ik reed naar het parkje toe vanaf de St. Jozefstraat via het Redemptoristenpad en precies op die hoek zag ik een boom die al volop in geel-bruine herfstkleuren stond en waarvan het blad me deed denken aan de Mimosa boom. Ik kon de boom niet fotograferen door de lege accu maar wel een nog flink groen blad plukken, na het opgeladen van de accu heeft dat deze foto opgeleverd.

Om 2 redenen denk ik dat ook dit geen Mimosa boom (Acacia Dealbata) is:
1. Die boom blijft 's-winters groen.
2. De geveerde zijblaadjes van de Mimosa staan t.o.v. de steel precies tegenover elkaar en deze om en om (behalve aan het begin van de steel).

Ik denk dat het evenmin een Acacia is, zoals die in het Nederlands genoemd wordt, maar helemaal geen Acacia is, en als Latijns-wetenschappelijke Robinia Pseudo-acacia heeft. Het blad is daarvoor te klein (het blad op de foto is de gemiddelde grootte bij deze boom) en bovendien heeft ie geen doorns.

Iets anders wat me aan dit blad opvalt is dat ie aan de top van het blad (op de foto aan de linkerkant) 2 enkele wat grotere bladen heeft.

VRAAG / VERZOEK:

WIE WEET VAN WELK BOOMSOORT DIT BLAD IS ?

GRAAG VIA "reacties" ONDERAAN DIT BERICHT

CORRECTIE DEEL 2

Welke boomsoort dan wel ?

Vandaag ben ik terug geweest bij de bomen achter het Groot Ziekengasthuis. De vorige keer kom ik geen blad bemachtigen omdat ze te hoog aan de boom hingen. Ditmaal wel want er lagen er een paar op de grond, waarvan dit een foto is.

Door dit blad heb ik weer twijfels gekregen. Vergelijk maar eens foto's van het blad op dit webadres:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:MetaseqLeaves.jpg

Op die foto zijn tussen de geveerde zijbladen ook enkele blaadjes te zien. En dat heeft het blad op bovenstaande foto NIET.

Op een ander webadres staat weer een herfst foto van de Watercipres bladeren die de enkele blaadjes weer NIET hebben, zie:

ww.stemderbomen.nl/pages/artikelen/art_watercipres.htm

Toch twijfel ik of het geen Moerascipres is, gezien de foto van de bladeren daarvan, zie:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:Taxodium-distichum-needles.JPG

CORRECTIE DEEL 1

Toch geen Mimosa bomen

Een poosje geleden schreef ik over 2 bomen op het terrein achter het Groot Ziekengasthuis. Ik sprak daarbij het sterke vermoeden uit dat het Mimosa bomen waren (oftwel Acacia Dealbata). Uit een reactie van een Engelse bioloog uit Ierland ontstond naar aanleiding van bovenstaande foto zijn vermoeden dat het wel eens de Metasequoia Glyptostroboides zou kunnen zijn. In het Engels de Dawn Redwood, in het Nederlands de Watercipres.

Deze boom was tot 1941, toen ie in midden China herontdekt werd, verondersteld uitgestorven te zijn. Als soort stamt ie uit het Msozoicum (dezelfde tijd als de Ginkgo Biloba en de dinosuariers) toen ie overal op het noorderlijke halfrond voorkwam. In de laatste ijstijd alleen nog in Oost-Azie.

Door nadere studie van mezelf van vandaag heb ik toch weer twijfels gekregen. Lees daarover meer in het volgende bericht.

AMBERBOOM DEEL 4


Twee bladeren van de Amberboom op het Water en Vuurplein. De bladeren verkleuren van donkergroen naar purper, dan rood en daarna tot geel. Een van de bladeren op deze foto heeft zelfs alle drie de kleuren in 1 blad.

AMBERBOOM DEEL 3


























Dit is een Amberboom op het Water en Vuurplein. Dat is de plek waar de vroegere brandweerkazerne stond. Na de sloop zijn er chique apartementen gebouwd die eigen parkeergarages hebben maar ook het plein is een parkeergelegenheid. Toegankelijk via een bruggetje vandaf de Jan Heinstraat.

Op deze foto op afstand lijken de herfstkleuren op orange-geel, maar op de foto bij het volgende bericht blijkt dat de kleuren van de bladeren veel diverser is.

AMBERBOOM DEEL 2

Een blad van de Amberboom op de foto in het vorige bericht. Een dikke week geleden was deze boom dus nog volop groen.

Elders in de stad heb ik nog een exemplaar gevonden en die staat intussen al wel volop in herfstkleuren (zie volgende berichten).

AMBERBOOM DEEL 1


























Deze bijzondere boom ontdekte ik geruime tijd geleden al maar ik wist toen niet wat het was. Totdat iemand me het vertelde aan de hand van een brochure over Bomen in 's-Hertogenbosch en de Meijerij waar ie in staat vermeld. De brochure is alweer van 1990 dus de boom moet er al sinds die tijd staan. Op het pleintje van het St. Jans Kerkhof (voor niet Bosschenaren: dat is geen kerkhof maar gewoon een straat) achter de St. Jans kathedraal.

Het is een Amberboom ofwel Liquidambar Styraciflua, inheems in Midden en het Oosten van Amerika en Mexico. In Europa wordt ie sinds 1688 aangeplant als sierboom, vooral als solitaire boom. Met de kleur amber en de geur amber heeft de boom niks te maken. In Amerika wordt de boom gezien als de oervader van kauwgom. Vandaar de bijnaam "sweetgummi". Het blad is inderdaad zeer aromatisch. Bij wrijven ruikt het meer naar boenwas dan naar frisse kauwgom. Een heerlijke zoet weeige geur, vooral bij warm weer wordt een gomhars afscheiden - styrax of storax - genoemd. Deze gomhars was in het verleden bestanddeel van de betere schoencrème. Probeer het maar: wrijf het blad over het leer van je schoenen, laat het even intrekken en drogen. Wrijf de schoenen met een doek op, ze zullen prachtig glimmen. Bovendien zijn ze voor een tijdje waterafstotend.

RODE BEUK


























Op een grasveld tegenover het park rond De IJzeren Vrouw, aan het Muntelbolwerk en bij een bocht in de rivier de Aa staat deze Rode Beuk. In de volksmond ook vaak Bruine Beuk genoemd en minder gangbaar ook wel Zwarte Beuk. Latijns-wetenschappelijke naam Fagus Sylvatica, net als de gewone groene Beuk want daar is het een ondersoort van. Deze is ontstaan rond 1600 in een bos in Zwitserland, een natuurlijke mutatie van recente datum dus. Uit de nootjes van Rode Beuken groeien vrijwel altijd weer groene Beuken, en slechts zelden een Rode. De vermeerdering vind over het algemeen plaats via enten.