BLAASSILENE (Deel 1)

Ik noemde em al in het vorige bericht, de Blaassilene, een broertje van de Koekoeksbloemen.

Ook deze is erg fraai, haast bijna te mooi :) Voor mij was het de eerste keer dat ik em in het echt zag.

Blaassilene = Silene Vulgaris.

Vulgaris betekent gewoon. Maar ik kan em niet de meest gewoon uitziende van deze familie of geslacht vinden.

ECHTE KOEKOEKSBLOEM


Ook had ik het aan de hand van jonge plantjes laatst al geopperd dat de plant van een foto van toen een lid van de familie der Silenes (Anjer familie) zou zijn en twijfelde toen tussen Dagkoekoeksbloem en Blaassilene.

Nu blijkt dat er inderdaad een Koekoeksbloem staat en wel de Echte Koekoeksbloem. Die heeft vergeleken met de Avondskoekoeksbloem ingesneden bloemblaadjes.

Echte Koekoeksbloem = Silene Flos-cuculi (of Lychnis Flos-cuculi).

GROTE RATELAAR IN BLOEI


Deze plant vind ik minstens even mooi als de Orchissen.

En ook deze is wettelijk beschermd. (Zie reactie.)

Laatst had ik em ook al als klein plantje gefotografeerd en had em toen bijna aangezien voor een ander plantensoort. Nu ik em eenmaal ken in diverse hoedanigheden zal ik em niet meer snel vergeten.

Deze Grote Ratelaar is nu volop in bloei en er staan er best veel.

De plant behoort bij de familie der Helmkruidachtigen.

Grote Ratelaar = Rhinanthus Angustifolius (of Rhinanthus Serotinus).

BLOEM GEVLEKTE ORCHIS

Het kan haast niet missen dat dit een bloem van de Gevlekte Orchis is want dat soort heeft zowel vlekken op de bloemen als op de bladeren.

Op deze foto kan je die bladeren weliswaar niet zien maar ik heb het wel zelf gezien dat de bladeren ervan gevlekt zijn.

Gevlekte Orchis = Dactylorhiza Maculata.

GEVLEKTE ORCHIS IN KNOP (?)

Dit moet dan haast wel een Gevlekte Orchis in knop zijn.

ORCHIS KNOP ?

Afgelopen woensdagmiddag 21 mei ben ik weer in het Westerpark geweest om te kijken of de Orchissen al bloeiden.

En ook om nog naar andere planten te kijken waarvan ik vermoedde dat die intussen ook zouden bloeien.

Ik vermoed dat dit de knop is van een nog niet bloeiende maar de bladeren zijn niet gevlekt zoals die op de foto's van een poosje terug.

Toch heb ik ook een foto van eentje die wel gevlekte bladeren heeft (zie volgende bericht) en waar ook zo'n vlammetjes- / kegel-achtig geval bovenin zit. Misschien is er sprake van twee verschillende soorten.

ZWAMMEN OP STAM KRULWILG


Wat me het meest fascineerde waren de in mootjes gezaagde stukken van de stam van die Krulwilg waarover ik zojuist schreef dat er op de stronk van de stam alweer uitlopers groeien.

Wilgen (in alle soorten) zijn taai en stug (al is het hout erg zacht en slap, daarom waaien ze zo vaak om) en weten zich altijd wel weer te herstelllen of te zorgen voor een biotoop voor andere organismes.

Dit was een stapel van meer dan een meter hoog van mootjes van die vroegere stam. Best indrukwekkend om te zien liggen.

Sommigen hoor ik al denken dat daar een mooi fikkie van gestookt kan worden of er anders mooie gebriksvoorwerpen of zelf meubels van gemaakt kunnen worden. Allemaal waar maar ik zou toch willen pleiten om het zo te laten als het IS. Niet alleen maar vanwege de schoonheid maar ook als bijdrage aan de wereldvrede.

De Zwammen die op het zaagvlak van deze stam groeien zijn intussen zelf ook alweer afgestorven exemplaren van de Paarse Korstzwam die als ie nog leeft de meest fantastischte purper sckakeringen kan hebben waarvan An vorige najaar al prachtige foto's voor de blog maakte.

De gebarsten boomschors rondom de dooie boomstam doet me haast fantaseren dat dit de uitvinder van rupsvoertuigen heeft geinspireerd.

Paarse Korstzwam = Trifolium Repens

TAKJES OP KRULWILG STRONK


Ik schreef zoeven over het ruderaal terrein aan de Havensingel en dat een goede bekende die daar recht van overpad heeft me daar toeliet en die persoon houdt daar een soort kantoor in een pandje dat ze zelf opknappen en met welke organisatie ik sympathieen heb.
Alles is daar oud en verweerd en vervallen en veel mensen doen hun best het weer op te kalefateren tot iets wat .....

Er is dus ook een "achter", een tuin kan ik het amper noemen, het is ook een decennia's oude verwaarloosde plek op een zeer oud industriegebieje dat aan van alles en nog wat grenst. Ik mocht er rondkijken en foto's maken (wat ik al een hele eer vond) en vaak stuit je juist daar op de meest interessante dingen waar geen beschermd natuurgebied tegenop kan.

Wat me er meteen heel erg opviel was een omgezaagde boom waarvan alleen nog een paar centimeter boven de grond uitstekende boomstronk stond die nog niet dood was en waaraan weer takken uitliepen die ik meteen herkende als de takken van een Krulwilg.

Ook deze was jaren geleden omgewaaid en afgezaagd en daarvoor heb ik wel een zeker soort fascinatie omdat precies hetzelfde in mijn tuin is gebeurd ruim 15 jaar geleden, maar die stron heeft nooit meer uitlopende takjes op de stronk gekregen.

Dezelfde boomsoort had ook An in de tuin maar die is dermate gesnoeid dat ie dood is en nu begroeit met Zwammen, en ook zag ik enkele weken geleden op een paar 100 meter afstand van waar mijn zus woont een fraaie wat oudere Krulwilg staan maar had toen geen camera bij me, maar een foto daarvan krijg je de komende tijd vast ook nog wel te zien.

WITTE KLAVER

Dit veldje van Witte Klavers vond ik ook weer afgelopen maandag op datzelfde ruderaal terreintje hoewel dit niet echt een plant is die typisch in dat soort biotoop is.

Wel een plantje dat zeer zeker mijn sympathie heeft en zeer nauw verwant is aan de Rode Klaver. Behalve wat btreft de kleur van de bloemen is ie qua eigenschappen vrijwel identiek aan de Rode Klaver waar ik al eerder over schreef.

Alleen heb ik qua persoonlijke observatie de indruk dat je de Rode wat vaker ziet dan de Witte maar dat kan natuurlijk ook aan mij liggen. In ieder geval deed het me wel goed om na jaren de Witte Klaver weer eens zo uitbundig te zien bloeien.

Er bestaan heel veel soorten Klavers maar deze 2 soorten zijn het bekendst en hebben de grootste bladeren en bloemen waar ook veel nectar in zit en dus door allerlei insekten druk bezocht worden.

ONBEKENDE PLANT 2 (deel 2)

Zoals ik in het vorige bericht al aankondigde hier een meer closeup opname van de bloemen van de onbekende plant van de vorige foto.

ONBEKENDE PLANT 2

(Op hetzelfde ruderaal terrein)

Hoezo onbekende plant hoor ik sommigen al denken ?

Is dit dan niet een nog laat bloeiende Paardenbloem ?

Nee !

Het is zeer zeker een aanverwante plant van de Composieten familie, dat wel.

Ik vermoed dat het 1 van de soorten is die Streepzaad worden genoemd maar om het zeker te weten zou ik em aan de hand van de bladeren moeten determineren en zodra ik weer toegang tot dat terreintje heb zal ik zeker eens een poging wagen.

Bij het volgende bericht een meer closeup foto van de bloemen.

TYPISCH RUDERAAL TERREIN

(Onbekende plant 1)

Afgelopen maandagmiddag 19 mei was ik op een ruderaal terreintje aan de Havensingel hier vlakbij. Een ruderaal terrein is een vakterm van o.a. biologen dat een biotoop aangeeft waar bepaalde plantensoorten graag groeien.

Het zijn vaak terreinen die vroeger voor menselijke activiteiten zijn gebruikt en in onbruik en verval zijn geraakt en waar de natuur het weer overneemt.

Vaak zijn ruderaal terreinen ook plekken waar veel puin of beton resten liggen, of met oude verweerde muren met barsten en kieren erin. Daar groeien nogal eens zeer specifieke planten maar ook hele gewone, maar dat soort biotoop vind ik toch een erg interessant fenomeen, waar ik zeer zeker later nog eens op terugkom.

Nu even over dat terreintje hier, er staan stalen hekken omheen en het zat altijd op slot en ik fiets er al jaren langs en vond het er altijd al lekker verwilderd uitzien. Jarenlang hebben er oude autowrakken gestaan om afgevoerd te worden naar een autosloperij.

Sinds enige tijd ken ik iemand die er nu recht van overpad heeft dus kon ik er eens wat rondneuzen en inderdaad ligt het min of meer vol met puin waar weer aarde en humus overheen is gekomen in de loop der jaren en de planten doen het er erg goed.

De plant op de foto zou je haast kunnen bestempelen als 1 van de lelijkste soorten in onze contreien, maar zoals met zoveel grenst het foeilelijke ook weer aan het beeldschone, ook over die opvatting de komende dagen meer.

De plant doet me in de verte denken aan de soorten die Raketten worden genoemd en het zal er zeer zeker familie van zijn en aan de bloemen te zien is het zeer zeker een lid van de familie der Kruisbloemigen.

VOS GEZIEN

(Maar helaas niet op foto)

Gisteren had ik maar tijd voor 1 bericht want ik ben een groot deel van de dag op pad naar natuur langs en in de westzijde van 's-Hertogenbosch.

In de avond, voor de schemering, zo rond 21 uur, heb ik voor het eerst in mijn leven in het wild een Vos gezien. Het was in het Gement gebied tussen het zuidoosten van de stad en de gemeente Vught, het is daar veel grasland en daar ook zagen we de Vos in een pas gemaaid weiland. We stonden al een tijdje te kijken en ineens stak ie razendsnel en ook springend het veld over. Langer dan 2 seconden ofzo zag ik em niet want hij dook meteen weer een bebosd struweeltje in. Het ging zo snel dat je je amper realiseert wat je ziet en het was door de lange heen en weer vliegende staart dat ik in de gaten had dat ik een Vos zag.

Degene die me mee had genomen naar de plek had de Vos gisteren al gefotografeerd toen de Vos em amper in de gaten had, 3 foto's daarvan staan in een dia show op de header van http://www.deuteren.nl/

Mijn gids vertelde me dat Vossen een territorium van een kilometer hebben en er schijnen er zelfs zoveel in de Gement te zitten dat er op gejaagd mag gaan worden en dat vinden we belachelijk want het ouwe verhaal dat ze Kippen stelen op boerderijen stamt uit het jaar 0 want de tegenwoordige kippen zitten met 100.000en in kippenfarms. Andere bebouwing is er ook amper in dat gebied.

In de Gement zijn ook nog 2 Eendenkooien, misschien dat ik daar in de toekomst ook nog eens mag kijken van de Kooiker.

Vlak er tegenaan ligt ook het Rijskampen gebied dat eigendom is van Natuurmonumenten en dat een stiltegebied voor dieren en het is verboden terrein.

En vlak daarbij heb je dan ook nog de Moerputten en dat is weer van Staatsbosbeheer, zie waar het nogal Ooijbos en moerasachtig is.

De Rijskampen en De Gement zijn in feite graslanden. En daar kan je ook wel eens Reeen zien.

Door De Gement is wel na jaren van protest een snelweg gepland om het doorgaande grote verkeer in de binnenstad (dat dagelijks files oplevert) te ontlasten.

Over het gebied en die randweg is meer te vinden op:
Over het bebied zelf:
http://www.s-hertogenbosch.nl/content.cfm?contentid=101DEE9F-8021-0F65-0B6496C1D2E5CD60
http://nl.wikipedia.org/wiki/Gement_(Vught)
Over die randweg:
http://home.wanadoo.nl/~fietsersbond.ht/geen%20cement.htm
http://www.bastion-oranje.nl/Randweg.htm

LAAT OP DE AVOND NOG WAT BERICHTEN

WITTE WATERLELIE


Hierbij nog een foto van een waterplant uit een van de vele slootjes in de wijk Muggenburg in Schagen die An ook afgelopen weekend maakte en me toestuurde.

Ik was de foto haast vergeten maar dat maakt zowel de plant als de foto er niet minder mooi op dus hierbij alsnog.

An vroeg me of het niet dezelfde waterplant was die het ook zo goed deed in de gracht rondom de kerk in mijn geboortedorp waar zij nogal eens logeerde. Het antwoord is eigenlijk een gecombineerd ja en nee. Laat me het uitleggen: :)

De plant op de foto groeit hier ook volop in de riviertjes de Aa en de Stadsdommel maar qua bladeren van dit soort waterplanten halen veel mensen 2 soorten door elkaar en begrijpelijk ook, want de bladeren ervan lijken sprekend op elkaar.

De plant op deze foto is de Witte Waterlelie, zowel een autochtone plant alsook te koop als vijverplant. Al heeft ie wel het liefst water dat op zijn minst een beetje stroomt. In Nederland is ie nog vrij algemeen, in Vlaanderen beschermd en in Wallonie staat ie zelfs op de Rode Lijst. Je kan em pas echt herkennen als ie bloeit, dus aan de bloemen en het is een broertje of zusje van het plantengeslacht wat in Azie en vooral bij de Boeddisten en Hindoeisten de heilige en vereerde Lotusbloem is.

De waterplant die er qua bladeren enorm op lijkt en vaak groeien ze ook vlak bij elkaar is de Gele Plomp. Je ziet het verschil alleen aan de bloemen en er is slechts een korte overlap qua bloeiperiode. Vergelijk ze maar eens qua bladeren en bloemen. Afgelopen zondagmiddag zag ik enkele van dergelijke bladeren ook drijven op de Stadsdommel maar die bloeiden nog niet en weet dus nog niet wat dat was, ik ben bang de veel algemener Gele Plomp.

Als ze ergens samen groeien, en dat is vaak het geval, is het meestal 90 % van die Gele Plomp en de rest Witte Waterlelie.

http://wilde-planten.nl/witte%20waterlelie.htm
en
http://wilde-planten.nl/gele%20plomp.htm

Let ook op de zeldzaamheid van blijkbaar allebei de soorten in Belgie en zelfs Zeeland.

Ik zal hier ook een oogje in het zeil houden, dus wie weet volgen er meer berichten want over deze waterplanten valt zeker ook nog meer te vertellen.

Witte Waterlelie = Nymphaea Alba
Gele Plomp = Nuphar Lutea

N.B. Ondanks de verschillende geslachtsnamen van beide planten zijn ze wel degelijk verwant en behorend tot dezelfde plantenfamilie.

ESDOORN (Deel 2)

(SOORT GEDETERMINEERD)

Meteen maar het woord bij de daad gevoegd qua onderzoek naar het soort Esdoorn uit het vorige bericht. Ik ben eerder vanavond teruggeweest naar de locatie van de boom en er lagen 100en zoniet duizenden gevleugelde vruchtjes onder de boom. Ik heb er een heel aantal van mee naar huis genomen en hoop ze morgen of overmorgen te fotograferen.

Het valt toch vies tegen om aan de hand van die zaden het soort te determineren, omdat ik er noch online, noch in de boeken die ik heb accurate info per soort over kan vinden. Online best wel veel foto's van die dingen, maar niet gekoppeld aan bepaalde soorten of duidelijke omschrijvingen.

Wel heb ik een van die blaadjes die te zien waren op de vorige foto mee naar huis genomen om ook op basis van de vorm van de bladeren het soort te bepalen en daarbij mom ik uit op de Zilveresdoorn of de Witte Esdoorn. Dat is een boom die van origine uit Oostelijk Amerika komt.

Die naam ontleent ie aan het feit dat de wat oudere bladeren aan de onderkant een witte zoniet zilverachtige kleur / kleurzweem hebben. Daar zal ik ook eens op letten als ik een volgroeid blad te pakken krijg.

Doorslaggevend vond ik de omschrijving van de bladeren die 5 lobben hebben en waarbij aan iedere lob weer zaagtanden zitten. Ook een foto van de stam / bast / schors wijst in dezelfde richting.

Voor de bladeren vergelijk met:
http://www.bomengids.nl/soorten/Witte_esdoorn__Acer_sacharinum__Silver_maple.html en
http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:Acer-saccharinum-leaves.JPG
Voor de boombast vergelijk met:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Afbeelding:Acer_saccharinum_textura_del_tronco.jpg

Zilveresdoorn = Acer Saccharinum (of Acer Dasycarpum)

ESDOORN (Deel 1)

(Blaadjes aan de stam)

Hier een boomstam waarop blaadjes groeien. Er staat een hele rij van dergelijke vrij grote bomen langs de Havensingel.

Het gaat me om de op de stam groeiende blaadjes want bij diverse boomsoorten groeien de bladeren niet alleen aan de takken maar ook rechtstreeks uit de stam. Dat is iets waar ik het al langer over wilde hebben.

Ook bij Linde bomen zie je het veel, daar groeien de blaadjes dan helemaal onderaan de voet. Van een aantal soorten bomen zal ik daar in de nabije toekomst ook eens foto's van maken.

Gesproken over Lindes, ik zag vanmiddag dat die ook al bloesems hebben waar je overigens ook thee van kan maken, (zelf plukken maar het is ook te koop en in Frankrijk nogal geliefd). Die thee is zelfs behoorlijk slaapverwekkend.

Maar terugkomend op DEZE boom, dat is een Esdoorn soort, wat ik zie aan de blaadjes zelf maar ook kon afleiden uit de verdorde vleugelzaadjes die onder de boom lagen.

Ik ben vergeten naar die zaadjes te kijken en daarom kan ik em niet specificeren qua soort maar ik weet wel welke soorten het niet zijn. Dus gewoon nog eens gaan kijken naar die zaadjes :)

GEDRAAIDE BOOMSTAM


Nog foto van afgelopen zondag van langs de Stadsdommel.

Welk soort boom het is heb ik eigenlijk niet zo op gelet, ik denk een of ander Wilg maar zeker geen Treurwilg, zoals er daar zoveel staan.

Waar het me deze foto om gaat is de rare draaiing onderaan aan de stam. Zoiets had ik nog nooit gezien, ik vind het er zeer raar uitzien maar de oorzaak ervan zal wel een raadsel blijven, al vermoed ik dat het wel op natuurlijke wijze is ontstaan en dat het niet door mensenhanden komt.

N.B. De donkerte van de foto komt door de grote kroon van de boom zelf.

HONDSDRAF


Een van mijn absoluut favoriete plantjes, de kruiper Hondsdraf die lange uitlopers maakt en om de zoveel afstand een worteltje aan zijn kruipende stengel vormt. Hij is zeer laag en alleen als ie gaat bloeien maakt ie voor de bloemen omhoog komende stengeltjes. Qua familie behoort ie bij de Lipbloemigen.

Die bloemetjes worden blauwpaars en ook de bladeren hebben de neiging soms wat paarsachtig te worden maar in welke omstandigheden weet ik niet. Misschien bij bepaald licht hoewel ie zowel schaduw als licht verdraagt.

Deze vond ik op een schaduw plek. Onder een grote Treurwilg op de eerder omschreven plek langs de Stadsdommel waar de straat Havensingel heet (het doodlopende stuk ervan). Onder die Treurwilg is het haast een soort kapelletje / koepeltje omdat de takken tot op de grond hangen. Nadat ik de takken opzij had geduwd kom je dan ineens van fel daglicht in een donkere ruimte. An sich al een leuk effect. Veel groeit daaronder niet maar dus wel dit plantje, precies op de grens van fel licht en schaduw.

Het is echt een klein plantje, als je op de aangeklikte vergroting kijkt zie je em dus groter dan ie in werkelijkheid is. De blaadjes zijn maar 1 - 2 centimeter groot.

Jaren geleden had ik em ook in mijn tuin, em er zelf geplant, omdat ik em zo mooi vond. Slaat ie echt aan dan kan ie zelfs hele tapijten vormen. Maar hier sloeg ie dus niet echt aan, want na enkele jaren is ie verdwenen, om mij onbekende reden.

Qua wetenswaardigheden las ik dat ie ook een anti Brandnetel effect heeft maar dat wordt over zoveel planten gezegd (ook van Weegbree en Zuring) dat ik daar flink sceptisch over ben geworden.

En verder zou ie vroeger vanwege zijn bittere smaak gebruikt zijn bij het bierbrouwen. Tegenwoordig wordt daar Hop voor gebruikt, niet alleen vanwege de bittere smaak maar ook als natuurlijk conserverende stof.

Nog een plant die vroeger, voor de Hop, gebruikt werd bij bierbrouwen was de Gagel die her en der nog wel voorkomt in met name Brabant, maar ik heb die zelf nooit gezien. Hij staat wel op de Rode Lijst maar super zeldzaam is ie ook weer niet, dus ik hoop em nog eens tegen te komen.

Aan deze ooit belangrijke plant, hij werd ook gebuikt bij de leerlooierij, is ook de naam Gageldonk ontleend. Dat is een Brabantse familienaam maar er zijn her en der in Brabant ook wijken en straten die zo heten. Een donk is dan weer een hogere plaats in een moeras, vaak zandplaten in vroegere rivieren, of nu anders stromende rivieren, maar nu dwaal ik echt af :)

WINDE (MAAR WELK SOORT ?)


Ook gevonden op dezelfde plek en dag als de plant in het vorige bericht.

Of het Haagwinde of Akkerwinde is durf ik nu niet te zeggen, daarvoor zou ik terug moeten en em beter bekijken. De verschillen zijn vrij miniem, er is vooral een klein verschil in de vorm van de bladeren. De kleur van de bloemen (die nog moeten komen) geven ook niet echt uitsluitsel.

Beide soorten zijn hardnekkige woekeraar die zich verspreiden via hun wortelstelsel. Ook zijn het allebei kruipers EN klimmers.

Vroeger in de tuin in Zeeland zaten ze jaar in jaar uit in een Ligusterheg en was daar zo'n woekeraar dat pa em er ieder jaar enkele keren uittrok en dan kwamen er vaak erg lang stengels uit die vaak ook afbraken en ie gewoon weer doorgroeiden. Ik vond het verwijderen maar niks want ik vond het een erg leuke plant. Ook de bloemen vond ik best mooi en daarvan kunnen er heel veel inkomen en die bloeien maar 1 dag en ga bij het invallen van de duisternis of bij regen dicht.

Ze hechten zich aan alles wat ze maar tegenkomen door zich er omheen te winden, vandaar ook de naam Winde en ook de Latijns-wetenschappelijk familienaam voor de Windeachtigen (Convolvulaceae) is afgeleid van het Latijnse woord convolvere, wat rondwinden of verstrikken betekent.

In Zeeuws dialect heet ie Bewinde maar ook in diverse andere dialecten heeft ie allerlei andere namen.

Daar langs de Stadsdommel waren het nog vrij jonge exemplaren en ik zag er diverse die zich helemaal rondom de stengels van grotere grassoorten hadden gewikkeld, maar dat kreeg ik niet goed gefotografeerd, dus vandaar dit min of meer nog liggende exemplaar.

Haagwinde = Convolvulus Sepium (of Calystegia Sepium)
Akkerwinde = Convolvulus Arvensis

BLOEIENDE SMEERWORTEL

Een poosje terug toonde ik em ook al, de Smeerwortel, maar nu bloeit ie, met witte bloemen. Blijkbaar zijn ze hier allemaal wit, terwijl ze ook paars / roze kunnen zijn.

De vorige keer heb ik er al vanaf alles over verteld dus dat hoeft nu niet meer.

Rest me te melden dat ik em tesamen met heel veel anderen exemplaren afgelopen zondagmiddag 18 mei vond langs de oever van de Stadsdommel in de buurt van de draaibrug en het nieuwe Tarra pand.

Ook de foto's in de hiernavolgende berichten zijn toen op die locatie gemaakt.

REUZENBERENKLAUW


An kwam gisteren ook nog langs een klein bosje ergens in of bij Schagen en ging er toen kijken en zag ze dat het helemaal vol stond met grote exemplaren van de Reuzenberenklauw.

Ik kwam er gisteren in de berm van een oever van de Stadsdommel ook een tegen maar die was nog veel kleiner.

De plant is van origine een exoot, zo rond 1900 is ie vanuit de Kaukasus als sierplant voor tuinen in diverse landen in Europa ingevoerd. Vervolgens is ie verwilderd en wordt intussen tot de inheemse planten gerekend.

Ikzelf ben em voor het eerst tegengekomen op een landgoed in Schuddebeurs op Schouwen Duiveland, en daar groeide ie in een loofbos, dus blijkbaar was ie toen al aan het verwilderen, dat was zo ongeveer in 1973. Ik heb toen een klein exemplaar meegenomen en in onze eigen tuin geplant omdat ik em erg mooi vond. Het bleek vervolgens een enorm grote plant te worden. Wel bijna 3 meter hoog en de holle stengel kan bij de voet wel 10 centimeter dik zijn. Op die stengel zitten wat paarsige vlekken en haartjes. Ook aan de randen van de bladeren zitten stekels. Echt bekend of massaal verwilderd was ie toen nog niet (dat gebeurde pas op grote schaal in de decennia erna). In onze tuin trok ie toen veel bekijks van derden vanwege zijn grootte.

De grote schermbloemen zijn wit en kunnen ook bijna wel een meter breed worden en daar komen nadien 100en zaden in die eivormig zijn met nimieme vleugeltjes eraan en waarmee ie zich blijkbaar verspreid. Zoals ik zojuist al schreef, in de decennia erna is ie steeds meer gaan woekeren, je kwam em ineens overal tegen, parken, langs randen van parkeerterreinen en andere ruwe terreinen. Het werd een plaag en men ontdekte ook dat ie gevaarlijk kon zijn.

An sich is ie niet giftig (Schapen eten em zelfs graag) maar als je er sap van op je huid krijgt en je huid vervolgens in de zon komt kan je er flinke huidirritaties en zelfs blaren van krijgen (iemand vertelde me vanmiddag nog dat een paar dagen geleden overkomen te zijn). De ene persoon is er gevoeliger voor dan anderen maar vooral kinderen moeten er voor oppassen.

Vele gemeentes bestrijden de plant nu en ik ken ook diverse mensen die em vroeger "voor het mooi" in de tuin hadden em vanwege dit gevaar hebben weggedaan.

Over dit fototoxische effect van de plant is heel veel online te vinden:
http://www.noord.amsterdam.nl/Docs/natuur/Reuzenbereklauw.pdf
http://www.noord.amsterdam.nl/smartsite.shtml?id=3373
http://www.medinet.be/shownews.asp?ID=1546
http://www.ijmuidercourant.nl/nieuws/regionaal/ijmond/article3473557.ece/Reuzenbereklauw_veroorzaakt_irritatie
http://www.debron.be/reuzenbereklauw_heracleum_manteg.htm
http://nl.wikipedia.org/wiki/Reuzenberenklauw#Giftig
(deze laatste ook over de verschillende bestrijdingsmethoden)

De plant heeft ook een verwant die wel autochtoon is en verder ongevaarlijk, de Gewone Berenklauw. Op deze site worden de twee met elkaar vergeleken:
http://home.wanadoo.nl/tyr/plantentuin/bklauw.htm
Die echt inheemse soort ben ik ook vaak tegengekomen in o.a. bermen maar die lijkt vooral door zijn bloemen weer erg op andere aanvwerwante schermbloemige planten zoals o.a. Wilde Peen en nog veel meer.

Reuzenberenklauw = Heracleum Mantegazzianum
Zie: http://wilde-planten.nl/reuzenberenklauw.htm
Gewone Berenklauw = Heracleum Sphondylium
Zie: http://wilde-planten.nl/gewone%20berenklauw.htm

ONBEKENDE LIS / IRIS

(Deel 2)


Een mooie closeup van dezelfde bloemen als op de vorige foto.

ONBEKENDE LIS / IRIS

(Deel 1)


Nog 'een' van An van gisteren, ook weer ergens in de wijk Muggenburg in Schagen.

Ongetwijfeld een Lis (Iris is de Latijns-wetenschappelijke naam voor dat plantengeslacht).

Er bestaat maar 1 soort dat van origine inheems (autochtoon) is in Nederland en dat is de Gele en daarvan had ik onlangs al foto's geplaatst.

Ik vermoed dus dat dit ontsnapte exemplaren zijn van een exotisch of speciaal gekweekte soort zijn die veel verkocht worden als vijverplanten. Het soort dat bekend is als de Siberische Iris is wit-geel dus dat zou em kunnen zijn.

Als iemand er meer van weet laat het dan graag weten via een reactie hieronder.

Hierna ook nog een closeup van de bloemen.

MOS + KORSTMOS OP MUURTJE

Nog een foto van An van afgelopen weekend.

Mos, of misschien wel diverse mossen en Korstmos (zo te zien ook weer een Dooiermos) op een muurtje ergens in Schagen.

MEIDOORNS (?)

Een foto van An, afgelopen weekend gemaakt langs een dijkje en een polder oostelijk van Schagen.

Laatst ging ik ook al de fout in met iets Meidoorn te noemen terwijl dat waarschijnlijk Sleedoorn was. Dat moet ik t.z.t. nog eens controleren als ik weer eens in de buurt van die struik ben.

De linkse struik doet mijn qua kleur roze aan en er bestaat ook wel een Rode Meidoorn, maar dat is een gekweekt soort. En zoals deze 2 struiken op mij overkomen groeien ze daar "in het wild" en wie zou zo maar midden in de polder een Rode cultivar aanplanten.

Het is dus toch een kwestie van determineren aan de hand van de bladvormen of de kleur bessen.

WATERMUNT (Deel 2)


Hier nog een foto van een hele groep Watermunt plantjes. Gefotografeerd naast iemands vijver in een tuin. Of ie daar bewust geplant is of aan komen waaien weet ik niet en is ook niet meer achterhaalbaar.

Het gaat me er bij deze foto om om de donkerpaarse stengels te tonen.

SCHERPE BOTERBLOEM

(Deel 1: de bladeren)

Op zondagmiddag 18 mei was ik ook nog ff rondneuzen langs de Stadsdommel aan de meer noordelijke kant langs het steile talud van de oever langs het voor autoverkeer doodlopende stuk van de Havensingel. Vlakbij het splinternieuwe high tech Tarra pand en de ouwe stalen draaibrug.

Ook daar zag ik weer volop van die Boterbloemen en die waren ook weer van het soort Scherpe Boterbloem en er stonden ook nog exemplaren die nog niet bloeiden en van een dergelijk exempaar heb ik bovenstaande foto van de bladeren gemaakt.

Mocht je dus zelf bloemen tegenkomen die je meteen herkent als Boterbloem dan kan je aan de hand van deze foto meteen checken of het een bijzonder soort Boterbloem is of deze zeer algemene soort.

Scherpe Boterbloem = Ranunculus Acris

BOTERBLOEMEN IN WEILANDJE


Een foto die ik nog was vergeten uit de serie van 1e pinksterdag en gemaakt in natuurgebied De Heinis. Ik had in de omschrijving over dat gebied / ecosysteem al eerder geschreven dat het botanisch gezien een lappendeken is van watertjes (wielen), weilandjes en stukjes ooijbos en taluden langs een zeer oude dijk. Verwacht er geen super zeldzame dingen maar mooi is het er wel en gelukkig ook redelijk rustig; weinig mensen die er hun hond uitlaten en ondanks de zeer nabije snelwegen enzo ook best stil, je kan er bepaalde insekten horen "zoemen".

Ik heb er zelfs voor het eerst in mijn leven een bloeiende Pinksterbloem gezien en dat nog wel op 1e Pinksterdag en ik dacht altijd dat dat een zeer zeldzame plant was maar bij nazoeken schijnt ie dus vrij algemeen te zijn. Helaas is de foto daarvan onscherp dus zal ik niet op de blog zetten nu.

Die plant kom ik vast nog wel eens tegen.

Afgelopen weken kom ik overal Boterbloemen tegen, die zijn echt behoorlijk algemeen en zie je op veel plekken, ook in parkjes en in bermen en zowel ikzelf als An hebben die van dichtbij proberen te fotograferen maar dat gaat steeds mis :(

De bloemblaadjes hebben een dermate natuurlijke glans dat ze zo veel licht vangen dat de foto's steeds overbelicht geraken en dat je eigenlijk alleen de omtrek van de bloemen kunt zien en niet de stampers en de meeldraden. Het is een kwestie van de foto onderbelichten en dan zou het wel moeten lukken maar niet alle camera's kunnen dat aan en hoewel dat met mijn nieuwe camera wel zou moeten kunnen is het me toch nog niet gelukt. Ik ken wel mensen die een perfecte foto zouden kunnen maken maar op deze blog publiceren we alleen eigen foto's, hoe knullig je ze ook vjndt.

Die Boterbloemen komen nog wel een keer qua bloemen want ze bloeien geloof ik een vrij lange periode.

Boterbloemen zijn ook niet zomaar Boterbloemen want er bestaan diverse soorten van maar het ene soort dat je vrijwel overal het meest ziet is de Scherpe Boterbloem en dat "scherp" heeft betrekking op de scherpe insnedes van de vorm van het blad waarvan verderop een foto.

Bovenstaande foto is van een klein weilandje in De Heinis dat vrijwel een monocultuur van die soort Boterbloemen is. Zo je wilt zou je dit dus haast een landschapsfoto kunnen noemen.

Over het algemeen fotografeer ik planten liever van dichterbij, maar ik vind dit toch ook wel een aardige foto en laat ik bij deze ook het begrip landschapsfoto definieeren, het is pas een landschapsfoto als er op de foto de / een horizon te zien is.

WATERMUNT (Deel 1)


Hier een van mijn favoriete autochotone plantjes, de Watermunt, de aartsvader en moeder van veredelde planten die we als kruid of thee allemaal wel kennen: Pepermunt, als thee vooral geliefd en bekend bij de Engelsen die het zelfs in pastilles / snoepjes verwerkten en dat zijn (of waren) de rolletjes Pepermint. Dat is de smaak van Munt op zijn scherpst (ook Pepermunt thee vind ik vrij scherp).

Er is ook nog een leuke anecdote over de averechtse werking die de pastilles kunnen hebben, toen er voor het eerst alcohol conroles door de verkeerspolitie werden gehouden en mensen dachten dat ze een borrel teveel ophadden namen ze zo'n snoepje om de alcohol lucht van hun adem te verhullen maar wat bleek: als je veel van die snoepjes eet krijg je ook een naar alcohol ruikende adem, want wat wil het geval, ook in die snoepjes zit alcohol en dat werd ook gemeten. Uit ongeloof heb ik het vroeger wel eens getest door een vlammetje tegen zo'n snoepje aan te houden en het fikte als een gek, maar goed, ik zou het hebben over het plantje Watermunt.

Een andere nauw verwantte soort die er misschien ook wel uit voorkomt is de Kruizemunt en die wordt weer heel veel als thee gedronken door Arabische mensen uit Noord Afrika en de smaak daarvan is minder scherp dan die van Pepermunt. Het wordt door die mensen als ze het op traditionele manier doen in piepkleine beschilderde glaasjes gedronken. Glaasjes zo groot als een borrelglaasje voor Jenever zouden de Hollandse boeren zeggen :) Bij het serveren van die thee gaat er vaak ook een flinke lepel Honing doorheen en dat maakt em nog zoeter dan ie van zichzelf al is.

Als puber al verbouwde en kweekte ik de officieele kruiden in een stukje tuin dat ik van mijn vader mocht gebruiken dus Pepermunt kende en had ik al wel maar ik weet nog als de dag van gisteren hoe en wanneer en waar ik Watermunt ontdekte en op een bepaalde manier was die ontdekking een eyeopener (n.l. dat er in de natuur ook inheemse planten zijn waarvan kruiden, groenten en noem maar op afstammen en eigenlijk veel authentieker (ik zeg niet beter ) zijn.

Ik lag als 16jarige ofzo te lanterfanteren in een berm langs een sloot in mijn geboortedorp en ineens rook ik een aangenaamde zeer opvallende geur en ging zoeken tussen de planten waar die geur vandaan kwam en zo kwam ik dus voor het eerst de Watermunt tegen. Ik rook em al voordat ik de plant nog maar had aangeraakt.

De bladeren neigen qua kleur soms een beetje naar het grijze soms naar het purpere en ook zijn de bladeren en stengels een beejte bedekt met hele fijna haartjes. Als je de bladeren droogt voor bijvoorbeeld thee zien de droge bladeren er daardoor een beetje viltachtig uit.

De kleur van de bladeren is afhankelijk van waar ie groeit en hij kan zowel op land als in het water (meestal wel langs de oever) groeien. Hoe meer nabij of in het water hoe meer purperachtig de bladeren worden. De hoofdstengel van de plant is eigenlijk altijd donker purper van kleur.

De plant hoort bij de Lipbloemigen zoals diverse andere bekende kruiden maar bijv. ook de diverse soorten Dovennetels en ook de hiervoor genoemde Wolfspoot.

Watermunt krijgt kransvormige roze bloemen, en als je em wilt gebruiken als kruid of voor thee moet je em plukken voordat ie bloeit. Als planten gaan bloeien loodsen ze hun etherische olieen naar hun bloemen en die oloieen zijn aan de bloemen veel moeilijker te onttrekken dan aan de bladeren. Dit geld voor alle planten die je als kruid of thee wilt gebruiken. Trouwens het drogen van kruiden bladeren moet ook in het donker, en mensen zijn al snel geneigd om dat in fel zonlicht te doen maar dat werkt dus averechts, je moet ze opdrogen, niet uitdrogen (dan verdampen de etherische olieen).

Watermunt = Mentha Aquatica

Het beige "ding" dat je rechts in het water ziet drijven is een uitgebloeide bloem van Lisdodde waarover ik het in het bericht over de Gele Lis al had.

WOLFSPOOT


Een poosje geleden twijfelde ik of ik heel jonge exemplaren van de plant Wolfspoot had gevonden in het Westerpark maar dat bleek de Grote Ratelaar te zijn.

DIT is de Wolfpoot, vorige zondag 11 mei gevonden in De Heinis. Ze bloeien nog niet maar klein zijn ze ook niet meer. De witte bloemetjes komen in kransen rondon de oksels van de bladeren.

Ze doen het goed in De Heinis, er staan er best veel en het is ook typisch hun soort biotoop, langs de oevers van watertjes.

GROTE BEER RUPSEN

Er was al eerder een foto van An getoond van een dergelijke Rups in haar tuin, dus het voegt niet echt veel toe qua observatie van het soort maar het lijken er steeds meer te worden.

En wederom op Balsemien, blijkbaar een favoriet voedsel van ze.

Ook plaats ik de foto omdat bij het linker exemplaar de witte stippen op de zijkant van het lichaam erg goed te zien zijn, en dat duidt op het soort: hier gaan Grote Beervlinders uitkomen. Die hopen we binnenkort ook te tonen maar die zijn natuurlijk stukken bewegelijker dan Rupsen dus lastiger te fotograferen.

Ook lijkt het wel of die borstelharen op hun lijf langer zijn dan op de vorige foto. Het begint haast te lijken op die van Stekelvarkens (niet te verwarren met Egels).

FUUT MET 2 JONGEN

We hadden al een foto van een Futennest en een Fuut in zijn eentje, hierbij eentje met 2 jongen die al vrij groot zijn.

An heeft ze vanochtend gefotografeerd in een slootje in de wijk Muggenburg in Schagen.

De jongen zijn intussen te groot om op de rug van een ouder mee te liften maar An had nog wel gezien dat ze het nog proberen, maar het is tijd om zelf te gaan zwemmen, wat ze vast allang konden denk ik.

REDACTIONEEL

(Vogels gezien maar niet op foto gekregen)

An meldde me vanmiddag veel meer vogels te hebben gezien maar ze niet kon fotograferen omdat al ze gevlogen waren voordat de camera in de aanslag kon worden gebracht.

Anderzijds lijkt het er wel op dat ondanks het druilerige weer vogels zich toch wel, of juist dan, laten zien, onder andere 2 Bergeenden, een Grutto, een Aalscholver en zelfs een Ooievaar.

Ook heeft An het gebied gevonden van Staatsbosbeheer waar Lepelaars zitten maar die waren vandaag "niet thuis":)

Ikzelf was ook pas vrij laat in de stad en het was er al aardig uitgestorven. In winkelcentrum de Arena waar nog een winkel open was was bijna geen mens meer te bekennen en des te drukker was het met Huismussen, scharrelend onder en rondom prullenbakken en tussen de tafeltjes van het intussen gesloten terras.

Op de thuisweg kwam ik op het trottoir van de altijd drukke Orthenstraat (nu NIET druk) een waggelende vrouwtjes Wilde Eend tegen, die bruine met wat vlekjes in hun veren. Erg leuk gezicht en het leek haast alsof ie het reuze naar de zin had in de motregen. Helaas had ik geen camera bij me, want het beestje zag eruit alsof ie graag had geposeerd.

FUUT

We toonden al eerder het nest van Futen maar hier is de vogel zelf. Een kersverse foto, een paar uur geleden gemaakt door An, ietsjes oostelijk van Schagen, in iets wat Barsingerhorn heet.

Op GoogleMaps kan ik dat wel vinden maar of het nu een echt dorp of gehucht is, wordt daaruit niet helemaal duidelijk.

Natuurlijk niet zo'n closeup foto als je in natuurboekjes ziet staan maar laat ik je vertellen dat vogels fotograferen ook erg moeilijk is, vooral van dichtbij.

Al die foto's in van die boeken zijn allemaal gemaakt met joekels van tele-lensen, dus zonder dat te hebben is dit toch een goeie foto waarop duidelijk te zien is dat het een Fuut is.

KRULZIEKTE PERZIKBOOMPJE


De laatste foto's van vorige zondag die ik maakte in De Heinis spaar ik op tot morgen, dan zijn ze precies een week oud.

Ook was ik die dag bij vrienden daar in de buurt op de koffie en zat bij het mooie weer in de tuin, toen mijn oog op dit tafereel viel. De foto ervan is deze mysterieuze bijna surrealistische prent geworden.

Je raad nooit wat dit is . Misschien had ik er een prijsvraag van moeten maken :)

Maar intussen heb je aan de titel van het bericht natuurlijk al gezien wat het is.
Zelf heeft het mij nogal wat uitzoekwerk gekost.

De bladeren zitten bovenop een klein geknot boompje. Dat bleek bij navraag bij de eigenaren van de tuin een gestekte Perzikboom te zijn waarvan de moederboom uit Hongarije kwam. Volgens de mensen van de tuin komen er al jarenlang heerlijke en heel veel Perzikken aan, en dat terwijl het boompje niet eens 2 meter hoog is. Ik heb nooit geweten dat je in een klimaat als dat van Nederland Perzikken kon kweken.

Er bestaan vele rassen van Perzikken en tegenwoordig komen veel Perzikken die je op de markt, bij een groenteboer of supermarkt koopt uit Iran, voorheen Perzie, wat je haast zou doen denken dat dat de (etymologische) oorsprong van het het woord Perzik (v.g.l. Perzie) is. Deels is dat ook wel waar want het is via Perzie dat de vrucht in Europa terechtkwam maar van origine komt ie uit China.

De gekrulde bladeren op deze foto zijn het gevolg van een schimmelziekte die Perzikkrulziekte (Taphrina Deformans) genoemd wordt. Sommige rassen zijn er gevoeliger voor dan andere.

De ziekte kan worden bestreden door chemische troep maar dat moet eigenlijk preventief want als de bomen de ziekte al hebben heeft het weinig zin meer.

Een meer natuurvriendelijke remedie schijnt te zijn (dat hoorde ik van de tuineigenaren) om consequent de misvormde bladeren weg te plukken / snoeien.

Hier is meer te lezen over deze ziekte:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Perzik#Ziekten
Maar er wordt geen echte oorzaak genoemd.

NATUURLIJK BIOTOOP REIGER

Een Reiger, een Blauwe Reiger om precies te zijn, in het wild, zoals je ze weinig meer ziet de laatste decennia.

Veel exemplaren hebben een meer urbane omgeving gekozen en richten zich op mensen. Hun favoriete manier van foerageren is het leeg vissen van vijvertjes in achtertuinen van steden geworden.

In Amsterdam is het al jarenlang helemaal gortig geworden, daar scharrelen ze hun kostje bij elkaar door bij toeristen te bedelen om restanten van kroketten enzo en er zijn zelfs mensen die ze in parken voederen met rauwe kippepootjes :) Veel Reigers in de stad zijn specialisten geworden met een specifieke voorkeur voor bepaald mensen-eten.

In 2006 is over dat laatste zelfs een uur durende TV documentaire gemaakt onder de titel Schoffies. Regisseur is Marc van Fucht.

Meer over die documentaire is te lezen op:

http://www.moviemeter.nl/film/27585

en

http://www.cinema.nl/artikelen/2156868/blauwe-reigers-in-de-stad

en op

http://www.schoffiesfilm.nl/

is er ook een trailer van te zien.

Bauwe Reiger = Ardea Cinerea

LEEG FUTENNEST

Volgens An (wiens foto het ook weer is) is dit een nest van Futen. Misschien weet ze dat omdat ze er een Fuut op zag zitten voordat de foto gemaakt werd ?

Het is een min of meer op het water drijvend nest dat vastzit aan in het water hangende takken, en als ik mag afgaan op de boombladeren linksboven op de foto dan zijn het blijkbaar takken van een of ander soort Elsen boom.

Fuut (ook wel Kuiffuut genoemd) = Podiceps Cristatus.

3 JONGEN IN MEERKOETNEST


Een Meerkoetnest van een ander paartje met slechts 3 jongen. Het nest wordt gemaakt van Riet en Biezen en vastgemaakt aan rietstengels langs de oever.

Als je goed kijkt is te zien dat de jongen een oranje snavel hebben terwijl de volwassen vogels een witte snavel en bles hebben.

MEERKOET MET 6 JONGEN




Ik ga vandaag verder met foto's van An die ze varend in een rubberbootje heeft gemaakt in sloten en watertjes in de wijk Muggenburg in Zuidoost Schagen op 2e pinksterdag.

Met name van vogels en hun nesten. Hier een Meerkoet met jongen.

Enkele weken geleden had An in Zeeland al een foto gemaakt van een nest met eieren erin, en we hadden het toen over het aantal eieren die ze leggen en hoeveel jongen je meestal nadien ziet.

Aan schreef toen dat ze zelden meer dan 4 jongen had gezien en hier dus een foto met maar liefst 6 jongen. Ze leggen 5 - 10 eieren. De ouders broeden er 21 - 25 dagen op en eenmaal uitgekomen kunnen de jongen na 8 weken vliegen, d.w.z. als ze die leeftijd halen want er vallen er ook nogal eens wat ten slachtoffer aan roofdieren.

Verder las ik ergens dat Meerkoeten wel 2 a 3 nesten per jaar kunnen voortbrengen.

Meerkoet = Fulica Atra.

LINKS WEER BIJGEWERKT

Ik had de laatste dagen een heel aantal LINKS aan de lijst toegevoegd. Die van de afgelopen dagen heb ik (iets eerder dan normaal) doorgeschoven naar de lijst daaronder die ik een poosje geleden ook al in categorieen had ingedeeld. Vandaag heb ik twee categorien toegevoegd.: VOGELS en INSEKTEN.

Bij TOEGEVOEGD dus voor nu alleen links die ik vandaag 15 mei heb toegevoegd.