donderdag 15 mei 2008
NIEUWTJES & TWIJFEL
Hier wat nieuwtjes over eerder aangekaarte items en dingen die ik ter aanvulling al surfend tegenkwam.
Een vriend meldde (helaas per email) dat de Zweefvlieg die ik gefotografeerd heb in de Heinis waarschijnlijk de Gewone Pendelvlieg of Pendelzeefvlieg (2 verschillende namen voor 1 en hetzelfde beestje) is, zie o.a.: www.waterwereld.nu/pendelzweefvlieg.html
(Er is nog veel meer over & van te vinden, vooral foto's.)
Pendelzweefvlieg = Helophilus Pendulus
Daar las ik ook dat ze in het voorjaar vaak op bloeiende Sleedoorn afkomen vanwege de honing. Dit doet me twijfelen aan mijn bewering dat de wit bloeiende struik die ik in De Heinis fotografeerde wel een Meidoorn is, wie weet is het dus wel een Sleedoorn, die er erg op lijkt. Zie:
www.waterwereld.nu/sleedoorn.html
Zweefvliegen verzamelen ook honing maar in tegenstelling tot Wespen, Bijen en Hommels kruipen ze niet IN de bloemen maar hangen er zwevend voor. Ze zijn zeer wendbaar en dat komt omdat ze maar 2 vleugels hebben i.p.v. 4 zoals Wespen, Bijen en Hommels hebben. Zweefvliegen kunnen hierdoor dan ook stil hangen in de lucht, vandaar ook hun naam. Ik vond ook een uitgebreide webpagina over Zweefvliegen die ik heb toegevoegd aan LINKS.
Verder:
Sinds ik de webcams over diverse vogelsoorten ontdekt heb zit ik nogal eens te kijken naar die van het IJsvogel paartje en van het een kwam het ander, er bestaat zelfs een gehele website gewijd aan die vogels, die ik ook aan LINKS toegevoegd heb.
Daar vond ik ook een link naar een pagina van een artikel uit het Brabants Dagblad (d.d. 19 februari 2008) over de herinrichting van de Stadsdommel in 's-Hertogenbosch waar ik een tijd terug al over schreef: dat er toen bomen waren gekapt aan de Westwal. Ik wist ergens wel dat er een ecologisch tintje aan zat maar wist niet hoe de vork in de steel zat. Dat wordt dus in dat artikel uitgelegd, het is o.a. om het aantrekkelijk te maken voor IJsvogels die ook al sinds minstens vorig jaar in het Westerpark zitten. Zie dus:
www.brabantsdagblad.nl/regios/denbosch/2669087/Eldorado-voor-vis-en-vogel-in-Stadsdommel.ece
DE HEINIS ALS ECOSYSTEEM
Ik heb er de laatste tijd een beetje een gewoonte van gemaakt (eigenlijk meer instinctief dan bewust) om gebiedjes waar ik veel foto's maak ook tekstueel te omschrijven, als totaal ecosysteem en biotopen van bepaalde planten- en diersoorten.
Ik heb intssen al wat foto's geplaatst uit Natuurgebied de Heinis en geschreven dat het niet echt een moeras is maar dat er wel diverse wielen zijn, watertjes die overblijfselen zijn van vroegere dijkdoorbraken van de Maas.
Het gebied ligt langs twee zijden van een ouwe dijk en dat tesamen met het noemen van die wielen is dan nog verre van compleet want er zijn ook diverse weilanden met grote bomen erin maar die liggen meer oostelijk en in dat gedeelte ben ik op 1e pinksterdag niet geweest.
Met name dat meer westelijk deel bestaat uit wat je Ooijbos schijnt te noemen. Ik kende dat woord wel maar niet de daadwerklijke betekenis.
Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Ooibos
Alles wat daar als ecosysteem beschreven wordt klopt als een bus, De Heinis is weliswaar niet letterlijk een uiterwaard. Dieren zoals Bevers en Ooievaars zijn er niet bij mijn weten, maar alles wat er op die webpagina staat over de vegetatie klopt wel helemaal.
Wilgen en Populieren (zacht hout) maar ook hardhoutige bomen zoals Eik zie je er veelvuldig. De Wilgen en Populieren op de meer lagere delen (dichter bij het grondwater) en de al wat oudere Zomereiken meer in het talud van de Hervense DIjk. Toch zag ik, tot mijn verbazing, ook een heel jong Eikenboompje midden tussen het Riet (zie volgende bericht).
Andere planten die ik er heb gezien em niet gefotgrafeerd (die ik WEL gefotografeerd heb zie je vanzelf voorbij komen) zijn: (let wel ik beweer niet dat die alleen daar groeien):
Houtachtigen:
- Braam
- Els
Kruidachtigen:
- Fluitenkruid
- Scherpe Boterbloem
- Balsemien (verwilderd ?)
- Grote Brandnetel (maar waar groeit die niet) :)
- diverse soorten Zuring
- Grassen en riet in alle soorten en maten
- Lisdodde (de Kleine of de Grote ?)
+ de reeds eerder getoonde Gele Lis
en ik vergeet vast nog een hoop.
Qua vogels heb ik er niks bijzonders gezien, niet eens Waterhoentjes of Meerkoeten of Zilverreigers maar dat wordt eens dezer dagen gecompenseerd door observaties en foto's van An die dezer dagen met een bootje op excursie was in Schagen.
Van de vrienden waar ik was voordat ik verderging naar De Heinis weet ik dat er wel Sperwers moeten zitten. De vader heeft er ooit een weten te fotograferen.En ook werd me verteld dat er decennia geleden ook nor Orchissen groeide maar of het toen al een beschermd natuurgebied van het Brabants Landschap was weet ik niet.
P.S. In eerdere berichten noemde ik de omschrijving van een gebied een biotoop maar dat was het verkeerde woord, dat is een term die een gebied omschrijft van 1 specifiek soort plant of dier. Omschrijf je een gebied als geheel waar een bepaalde groepen soorten die in zo´n gebied leven dan wordt dat een eco-systeem en in feite wist ik dat allang dus laten we het maar houden op een fout vanuit onnadenkendheid.
woensdag 14 mei 2008
PLUISBOLLEN PAARDENBLOEM
(Deel 2)

PLUISBOLLEN PAARDENBLOEM
(Deel 1)

Links tussen de Paardenbloemen ook bladeren van het Robertkruid (dat het goed doet in de tuin) en op de achtergrond en rechts ook het oerwoud van Grote Brandnetel, de plant die tesamen met Citroenmelisse (waarover later nog wel eens een keer meer) de tuin domineert.
WILGENKATJES

Een beetje mediterraan aandoende foto (vanwege de felle kleuren en de slagschaduwen) maar toch ook echt gistermiddag 13 mei gemaakt bij zeer fel zonlicht.
In dezelfde hoek van de tuin waar ook dat Lievevrouwebedstro staat.
Het is een tegen de achtergevel hangende tak van een Wilgenstruik die daar al jaren staat. Hij groeit enorm en staat pal voor een raam van een klein bijkamertje. Een paar jaar geleden is ie daarom nog flink teruggesnoeid en de takken die er toen afgehaald werden en in de tuin bleven liggen begonnen toen, zelfs zonder dat ze wortels in de grond hadden, weer spontaan uit te lopen. En na een paar jaar sinds het snoeien is de struik weer net zo groot als voorheen, zo'n twee-en-een-halve meter hoog. Dat bewijst allemaal wel hoe taai en sterk Wilgen zijn.
Wilgen zijn bomen of struiken en er bestaan heel veel soorten van en authentiek in Nederland minstens 10 soorten waarvan er een aantal ook geknot worden.
Ze zijn tweeslachtig wat wil zeggen dat er zowel vrouwelijke als mannelijke Katjes aan komen.
Qua soort vind ik ze zelf moeilijk te onderscheiden dus ik weet niet welke soort er in mijn tuin staat: Schietwilg, Waterwilg, Boswilg of ....... ?
De Wilgensoorten waar ik het eerder over had op de blog, de Krulwilg en de Treurwilg zijn exotisch van oorsprong, die komen uit Azie.
LIEVEVROUWEBEDSTRO

Vandaag een aantal berichten tussendoor met foto's van An en mij.
Vanaf morgen gaan we dan door met foto's gemaakt op de pinksterdagen. Uit waterrijke gebieden uit beide steden.
Gistermiddag (dinsdag 13 mei) zag ik tussen de jungle aan andere planten in mijn tuin ineens kleine witte bloemetjes tussen de rest uitsteken. Ik moest andere bladeren opzij duwen voordat ik het eigenlijke plantje kon zien en zag toen dat het Lievevrouwebedstro was.
De bladeren van het erg kleine plantje (dat ook kruipt en niet hoger wordt dan 15 centimeter) zijn kransstandig zoals dat heet. Het zijn dus die superkleine blaadjes, de bladeren meer rechts op de foto zijn van de Maagdenpalm, ook een kruipplant die flink woekert in mijn tuin.
Vroeger tierde ook het Lievevrouwebedstro welig, maar ik had em lang niet meer in mijn tuin gezien. Vroeger (voordat de Krulwilg omwaaide) was de tuin veel schaduwrijker en ook vochtiger vanwege een goot van de bovenburen die lekte. Het plantje houdt van schaduw en vochtrijke grond en hij is dus weer terug, in het hoekje waar het 't vochtigst is, daar waar de regenpijp van de bovenburen uitmondt.
De plant behoort bij de Walstro familie en het geslacht Galium en is verwant aan de diverse autochtonen Walstro's en ook Kleefkruid waar ik het een poosje terug nog over had.
Het heeft en had allerlei medicinale toepassingen en je kan er ook thee van zetten, en soms wordt het ook toegevoegd aan witte wijn en in bowl tesamen met fruit en een scheut alcoholische drank. Dat laatste werd vroeger bij ons thuis op feestjes geserveerd aan de tantes terwijl de ooms aan de jenever gingen. Ook in allerlei andere recepten wordt het wel toegepast. Dan dienen de blaadjes gebruikt te worden van planten die nog niet bloeien. Als de smaak in het gerecht is getrokken dien je de takjes te verwijderen (net als bij Laurier) want als je ze in je mond krijgt voelen ze scherp en ruw aan.
In Germaanse tijden was het de plant van de godin Freya en in het latere Christendom werd beweerd dat het bed van Maria er mee opgemaakt was.
Heel vroeger werden planten van de Walstro familie gebruikt om melk te doen stremmen bij het maken van kaas. Tegenwoordig wordt daar een stof uit de maag van kalveren voor gebruikt meen ik.
Hij bevat heel veel stoffen die zowel geneeskrachtig kunnen werken ofwel schadelijk kunnen zijn, van teveel thee drinken ervan (wat ik vroeger wel gedaan heb) kan je hoofdpijn krijgen. Toen ik er achter kwam dat 1 van de werkzame stoffen Cumarine is ben ik acuut met het theedrinken ervan gestopt.
Bij dit stof rinkelde een belletje van horen zeggen door mijn pa die in de schuur allerlei landbouw- en ongedierte giften had. In het gif tegen Ratten dat op tarwekorrels wordt gedaan zit die stof, het is bloedverdunnend en zo komen de Ratten dan tot een langzame dood, ze drogen totaal uit. Ook Muizen eten wel van dat gif (al bestaat er ook apart Muizengif) en ook die gaan er van dood. Ik heb toen op een donker achteraf plekje in de schuur ooit een gemumificeerde Muis gevonden die daar het resulaat van was. Macaber verhaal, ik weet het, maar bij het aanschouwen van een uiterlijk zo lieftallig plantje als Lievevrouwebedstro zou je toch niet verwachten dat er dergelijk giftige stoffen in zitten ?
Nog veel meer folkloristische verhalen en andere wetenswaardigheden over het plantje zijn te vinden op:
http://www.annetanne.be/kruidenklets/uit-de-kruidenmand/kruiden-k-z/galium-odoratum-lievevrouwebedstro
Lievevrouwebedstro = Galium Odoratum
(vroeger heette het Asperula Odorata).
dinsdag 13 mei 2008
LIVE WEBCAM
(Deel 2: Kadavers)
Er is ook een webcam van een Dassenburcht maar die doet het niet goed, helaas.
Tegen de tijd dat Dassen jongen hebben schijnen er meer webcams online te komen en dan zal ik dat zeker melden.
Bij Omroep Gelderland kwam ik ook een live webcam tegen.
Eentje van kadavers, in de hoop dat er aaseters zoals Kraaien op af komen. De cam staat in natuurgebied de Groenlanden dat eigendom is van ARK Natuurontwikkeling en Staatsbosbeheer.
Dood doet leven webcam: http://buitengewoon.omroepgelderland.nl/home/natuur-in-beeld/webcam-s//2402
LIVE WEBCAMS
(Deel 1: VOGELS)
Ik ontdekte zoeven een aantal webcams van vogels, voornamelijk broedende vogels maar ook van een heen en weer vliegende (jagende, vissende) IJsvogel.
De cams zijn allemaal te vinden op de website van de Vogelgescherming (die ik ook als 1 link bij de LINKS heb gezet) maar hier de aparte cams van een aantal vogelsoorten. De camera's die in nestkastjes filmen zijn in zwartwit (de Torenvalk en Steenuil), die van de camera's die buiten staan zijn overdag in kleur.
Met name die van de jagende, vissende druk heen en weer vliegende IJsvogel vind ik erg fraai, al heb je er wel wat geduld voor over hebben. Soms zie je op die webcam ook insekten langs vliegen. Als je dubbelklikt op het beeld krijg je het fullscreen te zien:
Torenvalk: www.beleefdelente.nl/torenvalk
Steenuil: www.beleefdelente.nl/steenuil
In de nestkastjes van de Torenvalk en de Steenuil zitten zelfs 2 webcams (camera's).
IJsvogel: www.beleefdelente.nl/ijsvogel
Lepelaar: www.beleefdelente.nl/lepelaar
Grote Stern: www.beleefdelente.nl/grotestern
Gierzwaluw: www.beleefdelente.nl/gierzwaluw
Per vogel staan er ook streamende filmpjes van eerdere videoopnames van de webcams te zien en daarop zijn soms ook andere dieren te zien.
De webcams zijn wel flink professionele digitale videocamera's. Niet zomaar van die goedkope piepkleine dingetjes die overal te koop zijn.
De kwaliteit van de live webcams als die van de streamende filmpjes zijn zeer goed van kwaliteit.
GELE LIS (Deel 1: in bloei)

Zoals ik al eerder schreef is de Gele Lis thans een vrij algemene plant maar in de 20e eeuw nam ie flink af en had toen de status van wettelijk beschermde plant. Omdat ie intussen weer in opmars is, is ie intussen die status weer kwijt.
BLOEIENDE MEIDOORN

Iemand beweerde een poosje geleden in een reactie op Knotwilgen dat dat een symbool is van Nederlandse flora en cultuur en dat is ook wel een beetje waar, want Wilgen bomen zijn van origine inheemse bomen en struiken en het fenomeen van knotten is ook wel des Lage Landen (dus ook Vlaanderen) maar er zijn meer bomen en struiken die als typisch des Lage Landen beschouwd mogen worden en dat echt zijn.
Behalve Wilgen zijn ook Eiken en nog een aantal soorten originelen. Bomen waarmee we in Nederland zo vertrouwd zijn zoals Populieren en Paardenkastanjes zijn flink dubieus en niet echt van origine inheems.
De boom waarover ik het zoeven in de CORRECTIE had, de Gewone Vogelkers is van origine inheems maar dus ook de Meidoorn. Zoals je op de foto ziet wit bloeiend en daarvan bestaan twee soorten, de Eenstijlige en de Tweestijlige. Dat heeft betrekking op de geslachtsorganen van de bloemen. De stijl (stylus) is bij de stamper het gedeelte tussen het vruchtbeginsel en de stempel.
Ik heb geen bloemetje geplukt om te kijken welk van deze twee soorten het is. Wel viel me op dat het een vrij grote hoge struik is, zeker zo'n 4 meter hoog en zowat even breed. Het wanderpaadje in de Heinis is te smal om de struik in zijn geheel te fotograferen.
Er bestaan ook Rode Meidoorns maar die zal je in het wild nooit zien want dat zijn veredelde cultivars die wel in (ouweerwtse) tuinen, parken en langs straten ziet staan en aangeplant zijn.
Er zijn 1001 wetenswaardigheden over de orginele struik te melden, folkloristisch, cultuuthistorisch als medicinaal en zelfs culinair maar daar bestaan volop websites en info op andere blogs over dus dat ga ik niet allemaal na-papagaaien (zie de links onderaan het bericht).
Ik wil me beperken tot een paar anecdotes uit eigen ervaring van vroeger:
Op mijn Zeeuwse geboorte eiland stonden er in de 60iger en 70er jaren nog wel flink wat exmparen lans akkers, weilanden en dijken maar dat waren dan exemplaren die voor "het mooie" waren gespaard.
E.e.a. wil ik wel vertellen:
Vroeger werden er stukken land, vooral daar waar vee (v.n.l. Koeien graasden) gebruikt als natuurlijk ascheiding. Door de fikse doorns en hun dichte groeisrtructuur zijn ze voor grotere dieren en ook mensen zeer odoordringbaar als ze naast en tegen elkaar aan staan en in vroegere eeuwen werden de takken wel eens aan elkaar gevlochten.Twee decennia geleden hadden ze haast onbewust ook een militaire functie. Het zijn dan een soort houtwallen en Romeinse velheren klaagden er toen al over (ik meen dat Plinius er al over schreef maar dat moet ik nog een nazoeken).
Omdat de struik zijn praktische nut heeft verloren sinds het midden van de vorige eeuw wordt ie ook amper meer aangeplant. Na WOII was er veel prikkeldraad overgebleven en werden percelen land (weilanden en akkers) steeds meer daarmee van elkaar afgescheiden. En in diezelfde decennia (50 en 60ies) werden er ook steeds meer landbouwgebieden verkaveld om de drassigheid en de afwatering te verbeteren en grotere akkers te creeern die i.p.v. met paarden met grote landbouwmachines bewerkt konden worden en daarvoor werden er smalle sloten gegraven die ook als afscheiding gingen functioneren.
Ook zijn er in de 2e helft van de vorige eeuw veel Meidoorns slachtoffer geworden van de plantenziekte Perenvuur. Soms werden hele struiken gewoon levens verbrand. Efficienter dan te handen openhalen aan de scherpe doorns maar wel laf vind ik.Volgens sommigen is die ziekte meer een mythe en hetze (zie 1 van de links hieronder).
Er bestaan nog wel gebieden waar je veel Meidoorns in het wild kunt tegenkomen en die dan zeer landschapsbepalend zijn, dergelijke landschappen worden Heggen- of Coulissenlandschap genoemd. Voorbeelden daarvan zijn het Zeeuwse Walcheren en het zuidelijk deel van het eveneens Zeeuwse Zuid Beveland rondom het dorp Nisse dat ook wel de zak van Zuid Beveland wordt genoemd. Ook in Zuid Limburg, langs de grote rivieren en de IJsel en Twente enzo kan je dergelijke landschappen met Meidoorns nog wel bewonderen en niet te vergeten in Vlaanderen en Normandie en Bretagne in Frankrijk en de meer ongerepte lagere streken in Engeland.
Lees meer op:
Eenstijlige Meidoorn = Crataegus Monogyna
Tweestijlige Meidoorn = Crataegus Laevigata
En tot slot: Meidoorn wordt in botanische zin tot de Rozen familie gerekend. Als je goed naar de bloemetjes kijkt is dart ook wel begrijpbaar, niet zo groot en sensationeel als gekweekte Rozen maar toch ...
maandag 12 mei 2008
CORRECTIE !
(VOGELKERS I.P.V. SIERAPPEL)
Op vrijdag 25 april plaatste ik een foto van een aantal kleine wit bloeiende boompjes aan de Pastoor de Kroonstraat. Je zag die heel een poosje geleden op heel veel pleinen en straten staan, ook hier op het Sint Luciaplein hier vlakbij.
Ik beweerde toen dat het vast sier-appel boompjes waren (iemand beweerde dat en ik geloofde het uiteraard). Ik begin nu n.a.v. een natuurdocumentaire over autochtone Europese bomen en struiken op de Duitse TV te geloven dat het de Gewone Vogelkers is.
Zie:
http://wilde-planten.nl/gewone%20vogelkers.htm
http://nl.wikipedia.org/wiki/Gewone_vogelkers
http://www.bomengids.nl/soorten/Vogelkers__Prunus_Padus__European_birdcherry.html http://www.neerlandstuin.nl/bomen/prunuspadus.html
Gewone Vogelkers = Prunus Padus.
NOORSE ESDOORN BLADEREN

Bij het maken van de foto van de bloemtrossen van de Keizersboom (een paar berichten terug) moest ik de camera nogal omhoog richten omdat de bloemen ruim 2 meter en meer hoog hangen).
Daarom zie je onderaan op de foto ook de bovenkant van een kruin van een grote boom die zo'n 20 meter verderop staat.
Best een grote boom die op het grasveld van datzelfde Emmaplein staat, op de hoek met de Halvemaanstraat (de straat langs het Brabants Dagblad kantoren).
Opvallend vond ik de donkerbruine kleur van de bladeren terwijl het toch geen restanten van herfstbladeren of van een Bruine Beuk zijn, dat zag ik meteen, want daarvoor zien ze er veel te fris / haast glimmend uit.
Toen deze closeup foto van de bladeren gemaakt en bij thuiskomst eens nagezocht, het is een Noorse Esdoorn en de Latijns-wetenschappelijk naam duidt al op het feit dat de bladeren op die van Platanen lijkken maar dat kan je van Platanen en Esdoorns onderling allebei zeggen. De bladeren van die twee boomfamilies lijken erg op elkaar maar dat kan je ook zeggen van Hazelaar en Elsen bomen.
Noorse Esdoorn = Acer Platanoides
KEIZERSBOOM BLOEMKELKJE
(Deel 6)

Die ene meest bloeiende Keizersboom waarin ik het in het vorige bericht had is zo'n beetje al over het hoogtepunt van zijn bloei heen want er liggen al veel losse bloemkelkjes op het grasveld.
Zoals op de vorige foto al te zien was hangen de bloemen in trossen maar de bloemkelkjes vallen er aprt 1 voor 1 uit, waarvan je er op deze foto twee kunt zien liggen.
Linksonder ligt er een wat verdekt tussen het gras maar waarop je toch wel aardig de lila buitenkant van de bloemkelk kunt zien. De lippen (zoals dat heet in vaktermen) zijn aan de binnenkant wit en binnenin zij ze geel. Stamper en meeldraden zag ik niet dus dat zal wel duiden op het feit dat ze bevrucht zijn.
Qua vorm en grootte (ongeveer 4 a 5 centimeter) lijken de afzonderlijke bloemen sprekend op die van Vingerhoedskruid, maar die groeien aan een aar (de stengel) en deze dus in een tros.
KEIZERSBOOM BLOEMTROSSEN
(Intussen al deel 5)

Voordat An en ik in de komende dagen losbarsten met onze foto's van de afgelopen prachtig zonnige pinksterdagen hierbij 2 berichtjes tussendoor met foto's van vanmiddag.
Reeds op 29 en 30 maart heb ik het met 4 berichten gehad over de twee Keizersbomen op het Emmaplein in 's-Hertogenbosch.
Toen was ie nog kaal maar had nog wel vruchtdozen van vorig jaar.
Ik heb toen al geschreven over de exeptionele bladeren en bloemen en die laatste kan ik nu ook tonen want de bomen zijn intussen, al sinds een kleine week in bloei.
Er staan er twee, de een vrij dicht langs de parallelweg / fietspad en de andere midden op het grasveld. Het exemplaar het dichtst bij de wegen vormt al bladeren maar die zijn nog klein en daar hangen dus ook nog vruchtdozen in. En langzaamaan begint die ook te bloeien.
Het exemplaar midden op het grasveld staat zeer uitbundig te bloeien met roze / lila bloemtrossen. Je ziet de boom al vanaf 100en meters te staan (als je er oog voor hebt).
Ik ga niet alle weetjes over de boom die ik in eerdere berichten meldde herhalen, behalve dan het feit dat ie van origine uit China komt en dat een andere naam Anna-Paulownaboom is.
ONBEKENDE ZWEEFVLIEG

Veel autochtone kruidachtige planten weer, maar omdat het vorige bericht ook al over een Insekt ging begin ik nu met deze foto.
RUPS (VAN GROTE BEER ?)

Het meest word ik nog gesterkt in de veronderstelling dat de Rups van een Grote Beer is omdat ik her en der lees dat de Rups witte stippen aan de zijkant heeft (en verder ook de stekels die borstels worden genoemd, maar dat laatste hebben meer Rupsensoorten). En ook las ik dat deze Rupsen op warme voorjaarsdagen vaak te zien zijn, zonnend en foeragerend zo luidde de tekst.
Ook las ik dat de Grote Beer in Nederland best veel voorkomt. De Vlinder ziet er dermate fraai uit en dat in combinatie met het feit dat ik em zelf nooit gezien heb, vermoedde dat het iets heel bijzonders was. Maar dat valt dus nogal mee / tegen ? :)
Tot mijn verbazing vond ik eigenlijk best veel info (websites) over Vlinders en Rupsen online.
zondag 11 mei 2008
DONKERPAARSE AKELEI

DONKERROZE AKELEI

Ik schreef het al eerder. n.l. dat ik ook nog een derde nog meer donkerroze Akelei in mijn tuin heb.
Daarvan hierbij een closeup van de bloemen die, zoals ik al eerder schreef een heel andere vorm hebben. Om juist die afwijkende vorm te tonen ging het dus ten kost van een foto van de gehele plant waarop ook de bladeren onderaan te zien zijn.
Maar geloof me, die bladeren zijn precies hetzelfde en je moet het maar van de aannemen, ook dit is echt een Akelei.
ROZE AKELEI (Deel 1)

zaterdag 10 mei 2008
REDACTIONEEL > REACTIE
(Grote Ratelaar i.p.v. Wolfspoot)
Er is zojuist een reactie geplaatst bij het bericht met foto van een plant uit het Westerpark.
Zie: http://wildetuinen.blogspot.com/2008/05/jonge-wolfspoot-ook-deze-groep-kleine.html
Ik twijfelde over het soort plant, ik vroeg mij af of het misschien een piepjonge Wolfspoot was maar nee, degene die reageerde meldde dat het een jonge Grote Ratelaar is.
De plant hoort bij de Helmkruid familie (waarover binnenkort meer).
Wat ik nog vergeten was te melden in het oorspronkelijke bericht: ik vond de plant op de foto op hetzelfde zuidelijke perceeltje in het Wsterpark als waar ik ook de Orchissen vond.
Volgens http://wilde-planten.nl/grote%20ratelaar.htm is het in Nederland een beschermde plant. In Belgie staat ie op de Rode Lijst van Vaatplanten; in Vlaanderen heeft ie de status KWETSBAAR, in Wallonie ERNSTIG BEDREIGD.
Volgens http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Rode_Lijst_%28planten%29 staat ie in Nederland NIET op de Rode Lijst.
Qua naamgeving in Latijns-wetenschappelijke termen kom ik tegenstrijdige informatie tegen:
Volgens zowel http://wilde-planten.nl/grote%20ratelaar.htm en http://www.kuleuven-kortrijk.be/bioweb/?lang=nl&detail=787&titel=grote%20ratelaar%20-%20Rhinanthus% is de Latijns-wetenschappelijke naam Rhinanthus Angustifolius.
Volgens 2 andere plantengidsen die ik heb heeft ie andere namen:
- In Elseviers Plantengids uit 1975 wordt ie Rhinanthus Glaber (Major) genoemd.
- In Nieuwe Plantengids van Trion Natuur uit 2007 heet ie Rhinanthus Serotinus (schoenb.).
In beide gidsen wordt ie eigenlijk alleen omschreven als bijkomstige omschrijving bij het soort de Harige (en / of Gekamde) Ratelaar.
Lekker duidelijk allemaal :)
Misschien toch maar eens de echt wetenschappelijke Heukels Flora van Nederland aanschaffen (23e bijgewerkte druk uit 2005.)
TWEE KLEUREN BLOEMEN
(Deel 3)

Hier een closeup opname (ook weer van An) van dezelfde boom waarop een soort litteken aan de stam beter te zien is.
Zeg nu zelf, lijkt dit niet verdacht veel op een litteken van een wond, kijk maar eens naar deze foto van zo'n oculatie: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9d/Okulera.jpg
2 KLEUREN BLOEMEN
(Deel 2)

Hier kan je meer vinden over het oculeren van bomen:
TWEE KLEUREN BLOEMEN
(Deel 1)

Deze foto stuurde An me al op 2 mei. Het opvallende eraan is dat deze boom 2 kleuren bloemen heeft, raar dus, maar evenzeer een uitdaging om eens uit te zoeken hoe zoiets kan.
Zowel An als ikzelf wilden eerst het mysterie oplossen maar dat is nog niet helemaal gelukt en dat is ook een van de redenen dat deze foto nog niet eerder op de blog is geplaatst.
Een bijkomstige reden was dat ik nogal wat opgespaarde foto's nad van kruidachtige planten uit het Westerpark in 's-Hertogenbosch en die wilde verdelen en niet allemaal op 1 dag publiceren.
Om te beginnen dacht ik meteen aan een siervorm van een een fruitboom (Appel, Peer, Pruim, Kers, etc.). Ook vermoedde ik al snel dat het om een geente boom ging maar een typisch geeente boom is het evenmin. Totdat me te binnen schoot wat ik in mijn jeugdjaren mijn vader wel eens had zien doen en dat is een variant op enten namelijk oculeren.
Dat is het maken van een kleine insnijding maken in de stam van een jonge boom en daar een takje induwen van een verwant soort boom. Dat wordt voornamelijk bij echte fruitbomen gedaan vanwege het fruit zelf maar blijkbaar ook in het geval van kleuren bloemen (althans dat is mijn vermoeden, een soort educated guess zoals dat in de Engelse taal wordt genoemd).
Ik heb aan An dat vermoeden gemaild en gevraagd nog eens beter naar de boom te kijken en te letten op abnormale dingen en zelf wat research te plegen.
Intussen is bekend dat de boom in een particuliere voortuin staat in de Populierstraat in een noordelijke wijk van Schagen en An wilde aan de bewoners van het huis waar de tuin behoort vragen wat zij er van weten maar tot nu toe waren die mensen niet thuis, maar An blijft het proberen.
Ikzelf heb nog steeds geen enkele idee om wat voor boomsoorten het gaat maar afgaand op de volgende foto's van de boomstam zou ie wel eens vele decennia oud kunnen zijn en dat tesamen met de vraag of die mensen er al lang wonen acht ik de kans klein dat zij de boom zelf aangeplant hebben of dat ie al in de tuin stond toen ze er kwamen wonen.
Zo heb ikzelf ook een Perenboom in mijn tuin die ik zelf niet geplant heb of zelfs niet eens door de mensen die er voor mij woonden.
Daarom roep ik herbij een ieder op die meer over dit fenomeen (2 kleuren bloemen aan 1 boom) kan vertellen (schrijven dus). Graag via reacties hieronder.
vrijdag 9 mei 2008
WILDE AKELEI (VERVOLG)
Op http://wilde-planten.nl/wilde%20akelei.htm lees ik net dat ie in Nederland zeldzaam is en dat het voornamelijk over ontsnapte exemplaren gaat.
Ook dat de bloemen van origine blauw zijn (bij de echt wilde exemplaren dus) maar bij zogenaamde verwildere exemplaren ook wel roodpaars, roze en wit. Maar wat daarvan de oorzaak is of hoe dat komt (en juist dat interesseert mij) staat er dan helaas weer niet bij :(
Uit http://www.neerlandstuin.nl/planten/akelei.html begrijp ik eigenlijk dat het in feite een Stinzenplant is. Op deze website worden ook de diverse soorten en hybriden genoemd met hun kleur erbij vermeld.
Wilde Akelei = Aquilegia Vulgaris
BLOEIENDE WILDE AKELEI

Al sinds ik hier woon groeien er Akeleien in mijn tuin, de Wilde meen ik, in ieder geval niet door mijzelf geplant of gezaaid.
De Wilde Akelei wordt tegenwoordig ook verkocht als sierplant, dus hoe die in de tuin van de mensen die hier voor mij woonden is terechtgekomen is mij dus onbekend.
Het aantal wil per jaar nogal eens verschillen (dat duidt toch op een vrij natuurlijk gedrag); het ene jaar zijn het er heel veel maar dit jaar lijken het er wat minder, heb er nog maar twee opgemerkt, maar misschien worden het er nog meer.
Laatst al heb ik foto's geplaatst van de bladeren, ditmaal een bloeiend exemplaar, en wie weet later nog een of meer, want wat me al jaren opvalt is dat de kleur van de bloemen per plant verschilt. sommigen zijn puur wit, anderen lichtroze.
N.B. Omdat dit een van dichtbij gemaakte foto is is het niet op ware grootte. In werkelijkheid zijn de bloemen (afhankelijk van de grootte van je monitor) 2 a 3 x kleiner dan op de vergrote versie op de foto (als je er op klikt).
donderdag 8 mei 2008
TOEKOMST PLANTEN & BOMEN
Ik heb de laatste dagen wat zitten rondbellen om er achter te komen hoe het zit met de toekomst van bepaalde planten en bomen.
Hoe het zit met de wettelijk beschermde Orchissen in het Westerpark waar ik net over geschreven heb in relatie met de nieuwbouwplannen bij de HAS (waar JL over schreef in een reactie) ben ik helaas nog niet achter.
Waar ik ook achterheen zat was om te achterhalen wat de toekomst is voor de zeldzame en grote Watercipres aan de achterzijde van het Groot Ziekengasthuis in 's-Hertogenbosch. Ik heb die boom ontdekt en er over geschreven in oktober 2007.
Het is algemeen bekend dat dat ziekenhuis gesloopt gaat worden in de komende paar jaar. De persoon die gaat over het groen van de binnentuin en rondom het pand wist niet eens van de boom af.
Hij vermoedde dat het een kwestie is waar de eigenaar van de grond ten tijde van de sloop mee moet 'dealen'. Die eigenaar is aannemer Heijmans uit Rosmalen. Ik ben benieuwd of die t.z.t. een kapvergunning zal aanvragen bij de gemeente of dat die laatste de moeite gaat nemen de boom in de nieuwbouwplannen te integreren of dat de boom verplaatst wordt (wat het laatste jaar ook al met een aantal andere oude bomen in 's-Hertogenbosch is gebeurd).
ORCHIS Deel 3

Dit is de tweede keer in mijn leven dat ik in het wild een autochtone Orchis zie. De eerste keer was een echt eigen vondst en was in het landgoed / bos Mon Plaisir in Schuddebeurs op Schouwen Duiveland.
ORCHIS Deel 1

Dit zijn jonge bladeren van een Orchis op het zuidelijkste perceeltje in het Westerpark in westelijk 's-Hertogenbosch.
Aangezien ie nog niet bloeit weet ik nog niet welke soort het is. Dat zal moeten blijken uit de kleur bloemen:
Ofwel een Gevlekte Orchis (lichtpaarse bloemen) ofwel een Brede Orchis (roodpaarse bloemen). Beide hebben gevlekte bladeren dus nu kon ik nog niet zien wel soort het is.
Beide soorten zijn zeldzaam en in afgelopen decennia flink in aantal afgenomen, Ze staan daarom op de Rode Lijst en zijn wettelijk beschermd.
SILENE

Ik denk een plant uit het geslacht Silene (Latijns-wetenschappelijke naam).
Tot nu toe met voornamelijk knoppen en slechts 1 ontluikend bloemetje.
Misschien de zeldzame Blaassilene want die groeit in het Westerpark, of anders het familielid Dagkoekoeksbloem.
De naam Silene is afgeleid van Silenus, de Griekse vader van de Silenen, die vaak met een dikke buik, net als de kelk van sommige soorten, dronken en rijdend op een ezel werd afgebeeld.
Dagkoekoeksbloem werd als een duivelsplant beschouwd. Wie de plant plukte zou een vroege dood sterven. Een legende vertelde dat als een kind de Dagkoekoeksbloem plukte zijn vader zou sterven en zijn moeder als het de Avondkoekoeksbloem plukte.
Meer over de Griekse satyr Silenus:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Silenus
woensdag 7 mei 2008
JONGE WOLFSPOOT (?)

Maar goed, ik ken de Wolfspoot alleen als volwassen plant en ken ook de bloemen ervan, dus ik zal er over een tijd nog eens gaan kijken.
(VOGEL-?) WIKKE

Dit is een plantensoort uit het geslacht van de Wikkes. Ik bedoel het plantje met de kleine geveerde blaadjes. Er zijn heel veel soorten van en zolang ie nog niet bloeit durf ik nog niet te zeggen welke soort het precies is.
Naar ik vermoed de meeste algemene soort de Vogelwikke.
Of anders zou het ook de Smalle Wikke kunnen zijn waarvan alleen al 3 varianten bestaan.
Een van die varianten wordt ook wel Voederwikke genoemd. Omdat het een lid is van de Vlinderbloemigen wordt ie daarom op akkers ook wel aangeplant ter afwisseling van oogsten van bepaalde cultuurgewassen waardoor door monocultuur de grond qua voedingsstoffen uitgeput kan raken. Dit is dan een plant die als "wisselgewas" verbouwd wordt om meer stikstof in de grond te brengen. De plant wordt dan ook gemaaid en gebruikt als veevoer, vandaar de naam Voederwikke.
Een andere plant, ook een Vlinderbloemige, die voor hetzelfde doel wordt aangeplant op akkers (stikstof in de grond brengen) is de sierplant Lupine die men dan wel eens door boeren verkocht worden als snijbloemen. Nog een plant die ook met datzelfde doeleinde worden aangeplant zijn Klavers maar die worden meestal gewoon omgeploegd om nog extra te groen bemesten.
Als deze plant later gaat bloeien zal ik er nog eens naar kijken en pogen de soortnaam definitief te bepalen. Maar ik vermoed toch sterk dat het hier gaat om Vogelwikke.
Overigens is Wikke verwant aan moestuingewassen zoals de diverse Bonen- en Erwten- soorten. Ook dat zijn Vlinderbloemigen en krijgen vruchten in peulen en ze hebben uitlopers met grijparmen waardoor ze zich aan elkaar en aan andere planten kunnen optrekken c.q. kunnen klimmen. (Daarom worden er bij bepaalde Erwten soorten vaak bamboestokken naast geplaatst met als voornaamste functie dat de peulen dan gemakkelijker te plukken zijn.)
Voor een lijst van alle Wikke soorten en aanverwanten zie http://search.freefind.com/find.html?id=75904586&pageid=r&mode=ALL&n=0&query=wikke&lang=nl
Morgen de laatste foto's uit deze serie die ik in het Westerpark in 's-Hertogenbosch gemaakt heb op dinsdag 29 april. Dan de meer zeldzame soorten.
dinsdag 6 mei 2008
(ZACHTE ?) OOIEVAARSBEK
Deel 1

Dit is een soort uit de Ooievaarsbekken familie, in Latijns-wetenschappelijke terminologie de familie der Geraniums (waar ik al eerder over schreef dat dat geen echte Geraniums zijn maar leden van de aanverwante Pelargonium familie).
Een andere Ooivaarsbek familielid is Robertskruid waar ik al eerder over schreef. Dat soort is het meest algemeen voorkomende lid van de familie.
Hun naam ontlenen Ooievaarsbekken aan het feit dat de zaadstengels en zaden lijken op de nek + snavel van Ooievaars of Reigers. Er is zelfs een soort dat Reigersbek heet.
Qua soort is de plant op de foto, denk ik, de Zachte Ooievaarsbek.
De vorm van de bladeren van de verschillende soorten van deze familie varieert nogal. De bloempjes van de diverse soorten hebben allemaal dezelfde vorm en zijn allemaal roze en paars (zie volgende foto).
BOERENWORMKRUID

Zo ziet de plant er in het voorjaar uit, vrij laag (ongeveer 30 centimeter hoog) en de bladeren zijn dubbel geveerd.
Later in het seizoen schieten ze de hoogte in met stevige stengels die wel eem meter hoog kunnen worden. Bovenin krijgen ze dan gele bloemen zonder lintbloemblaadjes, een eigenschap der bloemen waaraan je em altijd kan herkennen. Qua bloemen hoort ie bij de Composietachtigen.
Vroeger werd de plant ook als afdrijfmiddel voor wormen gebruikt, zowel bij mensen als bij vee, daar ontleent ie ook zijn naam aan. In een hogere dosering van de werkzame stof kan ie echter ook giftig zijn. Desondanks is de plant zeer welriekend.
Bij biologische tuinieren wordt ie ook wel tussen rijen Wortelen (Peen) geplant en helpt dan tegen de Wortelvliegen.
Boerenwormkruid= Tanacetum Vulgare





